Қаржылық талдау

Автор: Пользователь скрыл имя, 18 Октября 2011 в 21:07, курсовая работа

Описание работы

Бухгалтерлік есеп стандарттары мен субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметі шоттары Бас жоспарының 1997 жылдың 1 қаңтарынан қолданысқа енгізілуі және қаржылық есеп беру нысандарының халықаралық стандарт талаптарына сәйкестендірілуі нарықтық экономика жағдайына сай қаржылық талдаудың жаңа әдістемесін жасауды қажет етті.

Содержание

КІРІСПЕ.............................................................................................................[3-5]
1 КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қаржылық жағдайдың мәні және оны талдаудың мақсаты……………[6-12]
1.2 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық негізі….[13-21]
1.3 Қаржылық жағдайды талдау әдістері………………………………...…[22-26]
2 «РЗА» АҚ-НЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 «РЗА» АҚ-ның жалпы сипаттамасы…………………………………….[27-32]
2.2 Кәсіпорынның мүліктік жағдайын талдау…………………………...…[33-36]
2.3 Кәсіпорынның төлем қабілеттілігін талдау…………………………….[37-40]
2.4 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау………………………[41-45]
2.5 Кәсіпорынның табыстылығын талдау…………………………………..[46-49]
2.6 Кәсіпорын қызметінің іскерлік белсенділігін талдау………………….[50-53]
ҚОРЫТЫНДЫ………………………………………………………………[54-55]
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ……………………………….[56]
ҚОСЫМШАЛАР…………………………………………………………….[57-70]

Работа содержит 1 файл

готовый курвовой.doc

— 710.50 Кб (Скачать)

   Бұл көрсеткіш үшін қалыпты шектеу: Ккм<1. Егер оның мәні  1-ден асып кетсе, онда кәсіпорынның қаржылық тәуелсіздігі мен тұрақтылығы қауіпті нүктеге (жағдайға) жетеді, бірақ жауап әр уақытта бір жақты бола бермейді. Қарыз және меншікті қаражаттар қатынасының коэффи-циенті салалы ерекшеліктерге, кәсіпорынның  шаруашылық қызметінің сипаты-на және айналым қаражатының айналу жылдамдығына байланысты болады. Материалдық айналым қаражатының айналымдылығының жоғары көрсеткіш-тері және дебиторлық борыштың одан да жоғары айналымдылығы кезінде коэффициенттің қауіпті мәні бірден де асып кетуі мүмкін, ол сонда да кәсіпо-рынның қаржылық дербестігіне ешқандай әсерін тигізбейді. Кәсіпорынның ең төменгі қаржылық тұрақтылығын сақтау үшін бұл коэффициент ағымдағы және ұзақ мерзімді активтердің қатынас коэффициентінің мәнімен шектелуі қажет.                                           

   Кәсіпорынның  тәуелсіздік (дербестік) дәрежесін сипаттайтын ең бір маңыз-ды көрсеткіштердің бірі қаржылық тұрақтылық коэффициенті болып табылады немесе оны басқаша инвестицияларды жабу коэффициенті деп атайды. Ол мен-шікті және ұзақ мерзімді қарыз капиталының жалпы (авансталған) капиталдағы үлесін сипаттайды және мына формуламен анықталады: Кқт=( Мк  + ҰМ ) / Ак                                                                                                  

   Мұндағы: Кқт - қаржылық тұрақтылық коэффициенті;                                                       

   ҰМ - ұзақ мерзімді міндеттемелер;                                                                                    

   Ак -  авансталған капитал (баланс валютасы, жиыны);                                                                                                                                       

   Бұл дербестік коэффициентімен салыстырғанда анағұрлым жұмсақ көрсет-кіш. Біздің кәсіпорынымызда бұл көр-сеткіштің мәні ұзақ мерзімді міндеттемелердің жоқтығына байланысты тәуел-сіздік коэффициентінің мәніне тең:                                                                                   

2008ж  Кқт = 0,553 ((500294+0):905861)                                                                   

2009ж  Кқт = 0,832 ((524294+0):1159347)                                                                                             

   Капиталдың  құрылымын қалыптастырудың тиімділігін (қолайлылығын) анықтау үшін жоғарыда келтірілген көрсеткіштермен қатар инвестициалау коэффициентінде қолдану ұсынылады. Ол батыс фирмаларында кеңінен қол-данылады және меншікті капиталдың негізгі құралдарға қатынасымен анықта-лады: Ки=Мк / Нк                                                                                                  

   Мұндағы: Ки - инвестициялық коэффициенті;     

   Мк  – меншікті капитал;                                                                                                                       

   Нк -  негізгі капитал;                                                                                                                                       

   Біздің  мысалымызда - ол жылдың басында 1,5-ке тең (500294:326603), со-ңында 0,9 (524294:606460) болады. Бұл берілгендерге қарап меншікті капитал тек қана негізгі құралдарды сатып алуға ғана емес, кәсіпорынның қаржылық бе-руінің басқа да активтерін, соның ішінде ағымдағы активтерін сатып алуға да пайдаланылады деуге болады. Активтерді құрудың ең дұрыс жолы болып, мен-шікті капитал барлық негізгі капиталды (айналымнан тыс активтер) және айна-лым капиталының бір бөлігін жабатын кездегі жол саналады. Кәсіпорын, бар-лық қарыз каражаттары алынып қойып жатса да өмір сүре беретін болады. Кә-сіпорынның капиталын пайдалану тағы бір қызық ой - меншікті капиталды тек қана негізгі құралдарды сатып алуға жұмсап, ал айналым каражаттары (ағымда-ғы активтер) келесі жолмен қалыптасуы керек: 1/4 - ұзақ мерзімді қарыздар есебінен, ал 3/4 - қысқа мерзімді қарыздар есебінен. Кәсіпкер, егер өзінің капи-талы аз, ал басқанікі көп болса, жақсы жұмыс істейтін болады. Нарықтық қа-рым-қатынас осы принцип (қағида) бойынша құрылған. Аз ғана капиталың бола тұра, көп табыс алуға болады. 
 
 
 

   2.5 Кәсіпорынның табыстылығын талдау 

   Кәсіпорынның  нарықтық экономика жағдайында қызмет етуінің экономика-лық пайдалылығы табыс табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы аб-солюттік және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады.

   Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау. Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның шаруашылық қызметінің негізгі және түпкі мақсаты табыс алу болғандықтан, барлық назарды осы көрсеткішті талдауға аудару ке-рек.

   Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші өнімді (жұмыс, қызмет) өт-кізуден алынатын табыс болып табылады. Ол қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есепте қосымша құн салығы, акциздер және т.с.с. салықтар мен міндетті төлемдер, сондай-ақ қайтарылған тауарлардың құны, сату шеге-рімдері және баға шегерімдері алынып тасталып көрсетіледі.

   Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы бойын-ша негізгі қызметтен түсетін табыс көрсетіледі.

   Табыс құрылымында ең үлкен үлес салмақты өнімдер мен тауарларды өткі-зуден түсетін табыс алады, оның мөлшері өнім өндіру деңгейімен, оның сапа-сымен және төменде қарастырылатын басқа да факторлармен анықталады.

   Өнім  өткізуден түсетін табыс сомасына қоймадағы өтпеген бұйымдар қал-дықтарының және сатып алушының жауапты сақталуындағы тиеліп жіберілген тауарлардың өзгерістері белгілі бір әсер етеді. Тауарлы-материалдық құнды-лықтардың азаюы немесе керісінше өсуі бірінші жағдайда өткізуден түсетін та-быс сомасының өсуіне, екішіде - азаюына әсер етеді.

   Кәсіпорында өнімді өткізуден түскен табыс жоспарланған тауар өндірісінен және бұйымдардың (дайын өнімдер, сатып алушының жауапты  сақталуындағы тауарлар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен шығуы керек. Бірақ өнімді өткізуден түсетін табыс көлемі жоспарының төмендеуі, ауыспалы тауар-лы-материалдық қорлардың артуы есебінен болатын жағдайлар да кездеседі.

   Табыстылықтың екінші абсолютті көрсеткіші - жалпы табыс. Ол өнімді өт-кізудің қаржылық нәтижесін білдіреді және негізгі қызмет нәтижесінде өнімді өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құны арасын-дағы айырма ретінде анықталады.

   Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор өндірістік өзіндік құн, сондық-тан оның төмендеуі оның көлеміне көп әсер тигізеді.

   Көптеген  кәсіпорындарда өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен айналы-сатын, оны төмендету жолдарын іздестіретін экономикалық қызметтің бөлім-шелері болады.

   Шаруашылық  жүргізудің тұрақты экономикалық жағдайында жалпы табыс-тың өсуінің негізгі жолы - материалды шығындар бөлігінде өзіндік құнды тө-мендету. Бұл әсіресе шикіат құнының үлес салмағы өнімнің өзіндік құнында өте жоғары болып келетін өңдеу және қай та өңдеу салаларында (машина жасау және металл өңдеу, металлургия, мұнай–химия, тігін, тамақ және т.б.) қызмет жасайтын кәсіпорындар үшін өте маңызды.

   Табыстылықтың келесі абсолютті көрсеткіші – таза табыс. Ол сальдолан-ған қаржылық нәтижені білдіреді және жалпы табыс пен кезең шығындары ара-сындағы айырма ретінде мына формула бойынша анықталады : Д = Д - Р

   Мұндағы: Д - негізгі қызметтен алынған табыс;

                     Д - жалпы табыс;

                     Р - кезең шығындары. 

   5 кесте  -  «РЗА» АҚ-ның қызметінің нәтижесін сипаттайтын көрсеткіштер

Көрсеткіштер 2008 ж 2009 ж    Өзгеріс (+ ; -)
мың тг. үлес салмағы, %
   Сатудан түскен түсім    3058685    2487431 -571254 -18,7
   Өзіндік құн    2710081    2350838 -359243 -13,3
   Жалпы табыс    348604    136593 -212011 -60,8
   Таза  табыс (шығын)    196746    24000 -194346 -87,8
Ескерту  -  «РЗА» АҚ-ның жылдық есеп мәліметтері негізінде есептелді
 

   Сатудан түскен түсімнің алдыңғы жылмен салыстарғанда 18,7%-ға, яғни 571254 мың теңгеге кемігенін көреміз. Кәсіпорынның жалпы табысы 60,8%-ға немесе 212011 мың теңгеге азайған және де шығын мөлшері алдыңғы жылмен салыстырғанда 194346 мың теңгеге азайған және ол 24000 мың теңгені құрады. Жалпы табыстың азаюы рентабельділіктің төмендеуі мен өндірістік шы-ғындардың өсуін білдіреді.

   Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін талдау. Табыстылықтың са-лыстырмалы көрсеткіштеріне нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорын-ның қаржылық қызмет жасау, қаржыландыру көздерін ынталандыру және олар-ды тиімді пайдалану сияқты мүмкіндіктерін анықтайтын, осы кәсіпорын қызме-тінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштері жатады. Олар кәсіпорын қызметін түрлі бағытта белгілейді және олар экономикалық процеске қатысушылардың мүдделеріне сай топтастырылады. Табыстылық коэффициенттері салыстырма-лы талдау мен кәсіпорынның қаржы жағдайын бағалаудың міндетті элементтері болып табылады, өйткені олар кәсіпорын табысын қалыптастырудың фактор-лық ортасын сипаттайтын маңызды көрсеткіштер. Оларды толығырақ қарасты-райық:

   Барлық  активтердің тиімділік деңгейі (авансталған, жиынтық капитал) мына формула бойынша  есептелінеді:

Д = Таза табыс / Барлық активтер (авансталған, жиынтық капитал)

   2008ж  Д = 0,393

   2009ж  Д =0,046 

   Осылайша  жалпы активтердің табыстылық деңгейі (авансталған капитал) кә-сіпорынның өз қызметін қаншалықты тиімді және табысты жүргізетінін көрсе-теді.

   Тәжірибеде  ағымдағы активтердің табыстылығы деп аталатын көрсеткіш кеңінен қолданылады. Ол ағымдағы активтерге салған бір теңгеден кәсіпорын қанша табыс алатынын көрсетеді : Д = Д / Т

   Мұнда: Т - ағымдағы активтер.

                 Д - таза табыс. 

                 Д - ағымдағы активтердің табыстылығы.

   2008ж  Д =0,41

   2009ж  Д = 0,05

   Акционерлік компания құқығында жұмыс істеуші  кәсіпорын үшін салынған капиталдың табыстылық деңгейін бағалаудың, яғни акционерлік капиталды тиімді пайдаланудың негізгі көрсеткіші болып, кәсіпорынның таза табысының оның меншікті капиталына пайыздың қатынасы есептеледі. Бұл көрсеткіш – меншікті капиталдың табыстылық коэффициенті немесе мөлшерлемесі деп аталады. Ол мына формуламен анықталады: Д = Д / С

   Мұнда: Д - меншікті капиталдың табыстылығы;

               Д - таза табыс;

                С - меншікті капитал.

   Ол  экономикалық және қаржылық талдауда маңызды көрсеткіш болып табы-лады.

   Дәл осы көрсеткіш биржада акционерлік  компаниялардың акцияларына баға белгілеуді бағалау барысында маңызды роль атқарады.     

   2008ж  Д =0,393

   2009ж  Д =0,046

   Тәжірибеде  ұзақ мерзімді активтердің табыстылығы деп аталатын көрсет-кіш кеңінен қолданылады. Ол ұзақ мерзімді активтерге салған бір теңгеден кә-сіпорын қанша табыс алатынын көрсетеді : Д = Д / Т

   Мұнда:  Т - ұзақ мерзімді активтер;

                 Д - таза табыс; 

                 Д - ұзақ мерзімді активтер табыстылығы.

Информация о работе Қаржылық талдау