Ыбырай Алтынсарин

1/1/97

 

 

1

 

Ыбырай Алтынсарин

 

Дайындаған:Қаппас 

Думан

1/1/97

 

 

2

 

• Ыбырай Алтынсарин1841 жылы 20 қазанда қазіргі Қостанай облысының Затобол ауданында дүниеге келген 

1/1/97

 

 

3

 

 Әкесі Алтынсары ерте өліп, атасы Балқожаның тәрбиесінде болған. Атасы өз заманының беделді адамдарының бірі болған, заман ағымын аңғарғыш, оқу - өнердің маңызын жақсы түсінген Балқожа би 5 жасар Ыбырайды Орынборда ашылмақ болған, болашақ орыс- қазақ мектебіне жаздырып қойды. 1850 жылы сол мектеп ашылғанда түскен 30 қазақ баласының бірі  - Ыбырай болған. Мектепті 1957 жылы «өте жақсы» деген бағамен бітіреді.

1/1/97

 

 

4

 

1859 жылы Алтынсарин  Орынбордағы шекаралық комиссияға  тілмаш болып аусады. Сол жерде  шекаралық комиссияның председателі,  белгілі шығыс зерттеушісі, ғалым,  профессор В.В.Григорьевпен танысады.  Атасы Балқожаны жақсы білетін  және сылайтын Григорьев Ыбырайға  аса ылтипатпен қарап, қзінің  бай кітапханасын пайдалануға  оған мүмкіндік берген. Оның  кітапханасынан әдебиет, тарих,  философия кітаптарын оқиды 

1/1/97

 

 

5

 

• 1860 жылы Алтынсаринге облыстық басқарма Орынбор бекісінде /Торғайда/ қазақ балалары үшін бастауыш мектеп ашуды тапсырды. Өзін осы мектепке орыс тәләнен мұғалім етіп тағайындайды. Осындан бастап Алтынсариннің ағартушылық-педагогтік қызметі басталады. Бірақ мектеп үйі, оқу құралы қаражат болмайды. Облыстық басқарма мектеп ашуға салқын қарайды. Бірақ Алтынсарин бұған мойымайды. Ауылды аралап, халыққа мектептің пайдасы туралы әңіме жүргізеді. Жұрттың оқуға ынтасын арттыру үшін біраз балаларды өз үйінде оқытады. Халықтан жиналған қаражатқа мектеп үйін салғызады. 
   
  

1/1/97

 

 

6

 

Ыбрайдың арман еткен  мектебі тек 1864 жылы ашылады. Осыған  байланысты үлкен той болады. Мектеп жанынан интернат ашылады. 
Алтынсарин өзінің ардақты борышы – балаларды оқыту деп түсінді. «Мен қазақ жастарының классикалық гимназияларда, ауыл шаруашылық академияларында оқып білім алуын, өз халқына қызмет етуін, жаңалықты іс жүзінде көрсете білуін жоғары мұрат деп білемін»,- деп жазды ол.

1/1/97

 

 

7

 

. Орынборда 1879 жылы Алтынсаринның тұңғыш оқу құралы «Қазақ хрестоматиясы» шықты. Бұл құралды орыс алфавиті негізінде жариялады. 
Алтынсарин «Қазақ хрестоматиясын» балаларға арналған өлеңдер мен шағын әңгіме-новеллалардан құрастырды. Олардың бірқатарын өзі жазды. 
Алтынсарин - әрі педагог, әрі ақын, әрі жазушы, әрі аудармашы және публицист. Әдебиет саласандағы негізгі еңбегі балаларға арналған. Алтынсарин – балалар әдебиетінің атасы. 
 

1/1/97

 

 

8

 

Ыбырай алтынсарин 29 шілде 1889 жылы 47 жасында қайтыс болады