Дәмі: сүттің дәмін ауызға алып тілдің дәмді жақсы сезетін шет жақтарына тигізіп анықтайды.

    Иісі: бөлме температурасында, сүттің исісін мұрынға тартып ауыз арқылы ауаны шығарып тексереді.

    Консистенциясы: таза шыны колбаның қабырғасы арқылы шайқағанда немесе құйған да , біркелкі ағу барысында  май, белок түйіршіктерінің болмауы немесе біркелкі ағу арқылы сынайды.

    Сүт ақаулары: Сүт ақаулары негізінен азықтық бактериялдық, техникалық және физикалық – химиялық жерлерден болады.

    Консистенция ақаулары: Созылмалылығы көпшілік жағдайда қосылған сүтте көп кездеседі. Микрококк, грамотрицателок үй бактерия  Baet lactis viscosa (негізгі түрі) т.б. БГКП сүт қышқылды таяқшалар бактериялар желінсаудың. БГКП шығаратын клиникалық түрлері КП.

    Шырышты: сүттегі шырыш, негізінен шырыш түзейтін сүт қышқылды және шырынды микроорганизмдердің, уыздың қосылу жемінсау ауруларының кейбір түрлері, ауат леп тисынроздың қатты түрі (инфекциялық сары ауру) мәйек ферменттік түзейтін сүт қышқылдары және басқа микроорганизмдер: ішек таяқшасы тобының бактериялары: желік стрептококкы желінсау ауру сиырдың кейбір шіріген азық жейді, азықтық зенденуі.

    Көпіршуі: сиыр сапасыз сүрлем жегенде сүтте көп мөлшерде май – аэрогенді бактериялар ашытқылар, май-қышқылды микроорганизмдер болады, шикі пастерленген қайнаған сүтті ұзақ уақыт салқын жерден ұстағанда көпіршік пайда болады.

    Сұйықтануы: туберкулез, желіктің қатаралды қабынуы, сулы дақылдардың рационда көп болуы (барда, сығымды, қызылша, қырық қабат, сабақ, тарне, турненс т.б.) күн екке келу, сүтті сумен қосу катырылған қате еріту, сапасы төмен азықпен азықтандыру (сабан, қырық буын, қияқ т.б. ).

    Ертікті: Сүтте пектондаушы сүт қышқылды стрептоконтың түрлері, аэрогенді  полибактерия топтағы зейінін май микроорганизмдері мәйке ферментін түзейтін сопрофит, сүт қышқылды микробтардың салқындатылмаған сүтті сақтағанда өсіп өнуі, желінсау, уыз немесе кәрі сиырдың сүттің қосқанда қышқылдығы жоғарланады.

    Құмды: Көзені тұнбасының қатаюы сиырды толық салмақ сүт жолдарының качарича. 
 
 
 
 
 
 

Еңбек қорғау

    1. Лабораториядағы химиялық стаканмен су ішуге болмайды. 2. Тұрған реактивтердің  дәмін, иісін байқап көруге болмайды. 3. Анықтау жұмыстарын жасағанда тек қана нұсқауды көрсетілген реактивтерді, ыдыстарды пайдалану керек. 4. Пробиркадағы ерітінділерді, қоспаларды қыздарғанда, қайнатқанда ыдыстың аузы басқа жақа қарап тұруы керек. Сонымен қатар, нұсқауды көрестілген қыздыру температурасын қатаң сақтап, қадағалау керек. 5. Жұмыс жасап   болғаннан кейін, пайдаланған реактивтер мен ыдыстарды пробиркаларды жуып, тазалап орнына қою қажет. 6. Ыстық ыдыстарды столдың үстіндегі белгісіз реактивтердің қасына қоюға болмайды. 7. Сілтілдермен қышқылдармен жұмыс жасағанда өте мұқият болуы керек. 8. Күкірт қышқылын суға аздап, еппен құйғанда, азот қышқылын  күкірт қышқылына құйғанда да сақтық жасап, колбаны ағын сумен салқындатып отырып қоюды естен шығармау керек. 9. Қышқылдарды басқа реактивтермен қосқанда пробирканысаусақпен жуып тілкілеп араластыруға  болмайды. Ерітіндіні араласқанда жарылыс болып күйіп қалуға болады, сондықтан қышқыл құйған пробирканы төменгі жағынан дайлап түртіп араластырған жөн. 10. Концентрациясы жоғары қышқыл сілтілерді су жүретін құбырға құюға болмайды. Себебі, олар құбырдың темірімен реакцияға түсіп, құбырдың істен шығуына жол береді. 11. Егер жаланаш жеріңізге (қолыңызға, бетіңізге) сілті немесе қышқыл тиетін болса, ағын сумен тез жуып жіберіп бейтараптайтын реактив себу керек. Содан кейін    күйікке жағатын маймен сылап, орап тастау керек және тез арада дәрігерге қаралу керек. Көзіне сілті немесе қышқыл тисе сумен жуады, тез арада дәрігерге қаралу есіңе ұста. 12. Күйіп кеткен жердің 5%- тік магонцовкамен /К MnО₄/.., болмаса 5% -тік тоним ерітіндісімен сүртіп, осы ерітінділермен суланған дәкемен орап тастаңыз. 13.  Консервіленген сүтті органолептикалық анықтаудан өткізуге болмайды. 14. Әрқашан электр жүйесімен жұмыс жасағанда қолын су болмасын. Электромотор центрофугамен жұмыс жасағанда үстінде міндетті түрде халат болсын, сырт киіммен лабораторияда жұмыс жасауға болмайды. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Қолданылған әдебиеттер

1. Белова  С.М. “От сертификаций и стандартизации продуктов питания к здоровью наций” // стандарты и качество. 1996 год. № 3 стр. 63.
2. Николаева М.А. Лычников Д.С. Картаева Л.В. “Фальсификация молочных продуктов” // Молочная промышленность 2000 год №10 стр.32.
3. Черниева С.Н. Томчани Д.В. Зеванин И.И. “Иод + молоко = здоровье”// молочная промышленность 2000 г. №10. стр.34.
4. Шатнюк Л.Н. “ Обагащенния молочных продуктов микронутрлентаий”// молочная промышленность 2000 г.№11 стр.30.
5. Мартынов А.В. “Проблемы дефицита белка в рационе питания  Росиян  и пути их решения”// молочная промышленность. 2000 г. № 7. стр. 11-13.
6. Рипслуе К., Двинский Б.М. “Максилакт – ферментная обработка молока решает пежремаимости лактозы”// молочная промышленность 1995 №5 стр. 23.
7. Якубчак О.И. “Проблемы контроля качества молока”// молочная промышленность 1995 г. №7 стр. 13.
8. В.И. Армакуни “Система НАССР. Обеспечивает безопасность продуктов питания”. Сертификация 1998 г. № 3 стр. 28.
9. Гордиенко Л.Н. Голубев В.Н. “Инфармационное обеспечение системы: стандартизация пищевого сырья – качество и безопасность пищевых продуктов – здоровье человека” // Пищевая промышленность 1999 г. № 4.
10. Монихин С. А., Стремохина Л.Н. “Постановка проблемы” // Пищевая промышленность 1999 г. №4 стр. 14.
11. Чешинский Л.С. “Продовольственная безопасность: структурный анализ проблемы” Пищевая промышленность 1997 г. № 10.
12. Мнелина М.Ф. “Роль стандартов в обеспечений качества и безопасность продуктов питания” // стандарты и качества 1998 г. №1 стр. 25.
13. Минин Б.А. “ Социально экономические аспекты сертификации качества продуктов” пищевая промышленность 2001 г. № 7 стр.17.
14. Проект закона г. Москвы “О защите прав потребителей” 1996 г. Гл 1 стр. 7.
15. Богатырев А.Н. “ Здоровая промышленность 2001 г. № 8 стр. 69.

     курмангалиев  С.Г. “Здоровое питание забота государства” // пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана. 200 г. № 1 стр.7.

    17. Мухина В.Г., Бужуева В.Г. «Безопасность  молочных продуктов» // Молочная  промышленность 1998 г. №2. стр 35.

    18. Познаковский В.М. «Загрязнение микроорганизмами и их метоболитами» Книга: 1999 г. «Гигиенические основы питания безопасности и экспертиза прдовольственных товаров» 1999 г. С. 110.

    19. Симонов Ю. «Стандартизация+сертификация пищевых продуктов и их безопасность» Стандарты и качества 2002 №3 С. 84.

    20 Гоннноров А.М. «Проблема продоаольственного  обеспечения населения Россий»  // Пищевая промышленность. 2001 г. №7  С. 13-14.

    21. Полозова В.А. Хорунина С.И., Ельцова Е. В., Попкова Т.П., Кардашева М.В.// Хранение и переработка с/х сырья. 2001 г. №4. С. 57-59.

    22. Голубцева Л.В. , Рудаков О.Б., Пономарев  А.Н., Домнатова О.И., Полюнский И.К.  «Хромотографический контроль изменения  путрисиптов молочных консервов»  в процессе хранения // Хранение  и переработка с/х сырья 2001 г. №9 С. 37-39.

    23. Полюнский К.К. Голубева А.В. , Домытова  О.И. «Динамика процесса хранения  -каротина в комбинированных молочных продуктов» Переработка и хранеине с/х сырья 2001 г. №5 С. 36.

    24. Рудаков О.Б., Соколов М.И., Доломова  О.И., Пошековский К.К., Эксклюзивная  хромонография как метод контроля  за свежестью молока. // Переработка  и хранение с/х сырья. 2001 г. №3. С. 51.

    25. Остраумов Л.А., Прсиков А.Ю., Жданов  В.А. «Влияние лактозы, активно  и титруемой кислотности на  генообразующие свойства молока»  // Переработка и хранение с/х  сырья. 2001 г. №2 С. 34.

    26. Донская Г.А., Дорожии В.М., Гривнова  А.И. «Изберательные сорбепты  растительного происхождения для  очистки молока от стропция»  // Молочная промышленность. 1998 г.  №2. С. 32.

    27. Огустин М.А. «Ингридиенты дело  реномбинированных молочных продуктов». // Молочная промышленность. 2001 г.  №10. С. 32.

    28. Киселева В.М., Окунев А.С., Свердлова  В.П. «Об особенностях анализа  нитратов и нитритов в молочных  продуктах» // Молочная промышленность. 1996 г. №1. С. 23.

    29. Остроумов Л.А., Брагинский В.И., Осинцев  А.М., Боровая Е.А. //Структура и  коогуляционные свойства белков  молока // Переработка и хранение  с/х сырья. 2001 г. №8. С. 11.

    30. Данилов М.Б. «Активность  – голактозидазы микроорганизмов используемых в производстве молочных продуктов» // Переработка и хранение с/х сырья. 2001 г. №7. С. 30.

    31. К. Сағадиев, А. Смағұлов, Б. Барақбаев,  А. Калиев. «Сертификаттау» Алматы 2000ж.

    32. Б. Барақбаев “Сүт және сүт  тағамдары” Алматы “Қайнар” 1989 ж.

    33. С. Қаженбаев, С. Махмутов “Табиғатты  қорғау” Алматы 1992 ж.

    34. Е. Манбетқазиев, Қ. Сыбанбеков  “Табиғат қорғау” Алматы 1990 ж.