Отбасы психологиясы

     Отбасы –  психологиялық ерекшеліктерден  тұратын әлеуметтік психологияның  зерттеу нысаны. Әлеуметтік психология  аумағында зерттеген Н. И. Сарджвеладзенің  "жеке тұлға – әлеуметтік  орта" деген жүйесі зерттелген  жұмыстардың бірі. Жүйе түсінігін  ашуда құрылымдық және динамикалық  жақтардың мүмкіндіктері айтылады. Құрылымдық жағдайға әлеуметтік  беделі, ұстанымы, белсенділігі, бейімделуі  жатса, ал динамикалық жағы  өзара байланысты, қалыптасу жолындағы  ядроны береді. Ғалым теориялық  құрылым беруде Л. Рубинштейн, В. Я. Мясищев, Э. В. Ильенкова  тұжырымдарына сүйенген.³

1. Жеке тұлғаның біріншіден, әлеуметтік қатынастағы орны, екіншіден, сыртқы әлемге және өзіне деген қатынасы анықталады. 
2. "Жеке тұлға және әлеуметтану" жүйесінде екеуі бірлікте қарастырылып, тепе – теңдіктегі қатынасы алынады.

Отбасы қатынасы жеке тұлға  болып қалыптасуда басты фактор болып табылатынын айта келе, Т. М. Трапезникова өз зерттеуінде ата  – аналардың тәрбиеде екі модельді ұстанатындарын − "балаға назар  бұру" және "отбасы қатынасында  демократиялық стиль" дәлелдеп, одан бала қоршаған ортаға жеңіл бейімделіп, қызығушылығы, ақыл – ой көрсеткіші артатынын айтады.¹

 Ойды түйіндесек, бала  мен ата – ана қатынасында,  яғни бала психикасының дамуында  үлкендерге деген шексіз тәуелділік  байқалады. А. С. Макаренко отбасы  тәрбиесіне көп көңіл бөле  отырып, жағымсыз отбасы беделін:  қысым көрсету, алшақтық, педантизм,  резонерство, ал  жағымды сапалар:  сүйіспеншілік, жақсылық және  құрмет деген.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Ф. Бизакова, Ш. Мамашбаева. "Отбасылық дағдарыс психологиясы". Астана, 2010. "Фолиант" баспасы.
2. К. А. Оразбекова. "Отбасы психологиясы". Алматы, 1997. Республикалық баспа кабинеті.
3. М. Қ. Бапаева, И. Ә. Әбеуова, С. Т. Бапаева. "Тұлға психологиясы". Алматы, 2010.
4. Referattar.kz сайты.