Кеден субъектілері

   Мәдени хабардарлық  сарапшының білімдарлығына негізделеді.  Ол жаратылыстану, техникалық, гуманитарлық  ғылымдар ссаласындағы білімдерді  меңгеруі тиіс. Зерттелетін материалдар  туралы халықаралық ақпаратты меңгеруі үшін шет тілдерін білуі қажет.

   Кеден сарапшысы өзінің кәсіби және квалиметриялық біліктілігін мына жолдармен арттыра алады:

• жоғары оқу орындарының, академияның немесе біліктілікті арттыру институтының күндізгі немесе сырттай бөлімдерінде оқу;
• сараптамаларға және сертификаттауға тұрақты түрде қатысу;
• теориялық және практикалық квалиметрия саласында өз бетінше жұмыс жүргізу арқылы.

   Сарапшының жеке  қасиеттері оның қабілеттілігімен, біліктілігімен, дағдысымен, еңбекке  деген көзқарасымен (оның ішінде өз жұмысын жақсы атқаруға талпынумен), қарым – қатынас жасай алуымен (оның ішінде күрделі, кейде шиеленіс жағдайында жұмыс істей алуымен) анықталады. Сарапшының алдын ала теріс түсінігі болмауы керек, ол талдау жасау машығын меңгеруі, оқиғаны шынайы тұрғыдан қабылдай алуы тиіс. Сонымен қатар оның физиологиялық оңды ерекшеліктері: түсті тану, көру, еске сақтау қабілеті терең дамыған, денсаулығы мықты немесе барлық жағдайда да көңіл күйі жақсы, бір қалыпты, жинақы, жылдам, қырағы және т.б. болуы тиіс.

   Өз қызметіне  тиісті салаларда сарапшының  аяқталған жоғары білімі болуы,  өз ойын жазбаша және ауызша  нақты, анық айта алуы тиіс. Сарапшыға қойылатын негізгі  талап - өзі сараптамасына немесе бағалауына қатысатын қызмет, өнім, үдерістер мен құбылыстар саласынан оның ресми расталған арнайы терең білімдері болуы шарт.

   Ескртпе: ерекше  жағдайда тауарлар сараптамасына  жоғары білімі жоқ, бірақ тауарларды  сараптау жөнінен жеткілікті  жұмыс тәжірибесі бар аттестацияланған  сарапшылар жіберіледі.

   Барлық сарапшылардың  мына салалардан терең білімі  мен практикалық машығы болуы  тиіс:

• нормативтік құжаттарға қойылатын талаптар;
• сараптаманың, сертификаттаудың экономикалық және құқықтық негіздері;
• сәйкестігіне сараптама жүргізілетін нормативтік құжттама;
• сараптаманы жоспарлау, ұйымдастыру және басшылық ету;
• сараптама кезіндегі қарым – қатынасты ұйымдастыру;
• елдегі және шет елдердегі сертификаттауды сараптаудың, инспекциялық бақылаудың тәжірибесі;
• сарапшының құқықтары, міндеттері және өкілеттілігі.

  Сараптама бойынша жұмысқа тартылатын сарапшылардың мідетті түрде мынадай салалардан арнайы білімдері болуы шарт:

• тауарларды, шикізат пен жабдықтарды сараптау;
• физикалық – химиялық, микробиологиялық зерттеулерді қамтитын тауарлардың үлгілеріне зертханалық зерттеулер жүргізу;
• өнімге, сондай – ақ бақылау мен сынақтың әдістері мен көлеміне міндетті талап қоятын нормативтік құжаттар;

   Сарапшыға үміткердің  ғылым, жобалау, технология, өндіріс,  сынақ, жөндеу, қызмет көрсету,  пайдалану немесе қадағалау салаларында кем дегенде төрт жылдық жұмыс өтілі болуы шарт. Олардың ішінде екі жылы – сапаны қамтамасыз ету мен басқару саласындағы сараптамаға қатысты болуы тиіс.

   Сарапшыға үміткер  сараптама жүргізу кезінде тексерістің  толық үдерісін атқару тәжірибесін  меңгеруі керек. Тәжірибе толық сараптамалық тексеріске төрт рет қатысумен анықталады.

  Сарапшыға үміткердің  өз мамандығы саласында кемінде  он жылдық, ал осы сала бойынша  ғылыми дәрежесі бар адамның  – төрт жылдық жұмыс тәжірибесі болуы керек.

  

 

 

 

 

                                                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды.

   Осы реферат  жұмысында кеден субъектілерінің  құқықтары мен міндеттері және  де басқа қасиеттері ашылды. Оның  ішінде кедендік сарапшылардың  іс жүргізу құқықтары, міндеттері  мен жауапкершілктері, олардың білімдері мен арнайы білімдері, құзыреті ауқымды көлемде қарастырылған.

   Сарапшы – сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің техникалық тапсырмасын және (немесе) техникалық өзіндік ерекшелігін әзірлеуге қатысу және (немесе) әлеуетті өнім берушілер ұсыныстарының сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің техникалық өзіндік ерекшеліктеріне сәйкестігіне қатысты сараптамалық қорытынды әзірлеу үшін тартылатын жеке тұлға;

   Сарапшының жеке қасиеттері оның қабілеттілігімен, біліктілігімен, дағдысымен, еңбекке деген көзқарасымен (оның ішінде өз жұмысын жақсы атқаруға талпынумен), қарым – қатынас жасай алуымен (оның ішінде күрделі, кейде шиеленіс жағдайында жұмыс істей алуымен) анықталады. Сарапшының алдын ала теріс түсінігі болмауы керек, ол талдау жасау машығын меңгеруі, оқиғаны шынайы тұрғыдан қабылдай алуы тиіс. Сонымен қатар оның физиологиялық оңды ерекшеліктері: түсті тану, көру, еске сақтау қабілеті терең дамыған, денсаулығы мықты немесе барлық жағдайда да көңіл күйі жақсы, бір қалыпты, жинақы, жылдам, қырағы және т.б. болуы тиіс.

   Өз қызметіне  тиісті салаларда сарапшының  аяқталған жоғары білімі болуы,  өз ойын жазбаша және ауызша  нақты, анық айта алуы тиіс. Сарапшыға қойылатын негізгі  талап - өзі сараптамасына немесе бағалауына қатысатын қызмет, өнім, үдерістер мен құбылыстар саласынан оның ресми расталған арнайы терең білімдері болуы шарт.

 

 

 

 

Қолданылған әдебиеттер тізімі

 

1. Қамшыбаев Р.А. Кедендік сараптама: Алматы: Экономика, 2010.
2. ҚР Кеден кодексі, 2010
3. Алибеков С.Т. Таможенное право Республики Казахстан:Алматы, 2006