Инфляцияның табиғаты және оның қаржымен өзара байланыстары

        Инфляцияны төмендету проблемаларының  бірі экономикалық тұрақтандырудың  бүкіл жүйесінің орталық буыны ретіндегі өндірістің құлдырауын жоюда болып отыр. Өз кезегінде ол мына өзара тәуелді проблемаларға ыдырайды.

       Біріншіден, еңбек өнімділігінің  уәждемелік ынталандырмаларын, оның  тиімді нәтижелеріне ынталылықты  күшейту мәселелерін шешу, басымдық  ретіндегі өндірістік еңбек қызметін қалпына келтіру. Бұған қажырлы еңбек пен оның нәтижелерінің арасында тәкелей байланыс болатын жекеше өндірістік секторды дамыту негізінде қол жетеді.

       Сауда-делдалдық сфераға қарағанда  өндірістік сфераның басымдығын  қамтамасыз ету қажет. Өндірістік сфераның дамуын көтермелеуге салықтардың жеңілдік жүйесімен, несиені кедергісіз алумен және несиелер бойынша төмендетілген пайыздық мөлшерлемелермен, ұдайы өндіріс, еңбекке ақы төлеу қорларына даму үшін қолайлы экономикалық нормативтерді, аударымдарды белгілеумен және тағы сол сияқты жетуге болады, қажетті жағдайда өндірістік сектор қызметінің басым түрлерін қаржыландыру жолымен тікелей қолдау жүзеге асырылды.

       Инфляцияға ықпал етудің ең  түбегейлі құралы экономиканы  мемлекеттік реттеу шеңберіндегі бағамен жалақыны бақылау қою болып табылады. Баға мен жалақыны реттеудің ауқымдарын таңдау қысқа мерзімді саясат бағдарламаларында айқындалады және кеңінен инфляция деңгейіне, өндіріс қарқынына, халықты әлеуметтік қорғаудың қажеттіліктеріне қарай түрленіп отырады. Базалық технологиялық шекте – шикізат, отын, басқа бастапқы өнімдерді өндіруде бағаны реттеуді жүргізудің маңызы зор. Тап олардың құны келесі технологиялық шектердің өнімі бағасының бүкіл пирамидасының негізіне қойылады.

       Қорыта айтқанда, Қазақстандағы қазіргі инфляцияның себептерін нарыққа өту дейінгі инфляцияны тудыратын факторлардан іздестіру керек. Олардың ең бастысы-шаруашылықты басқарудың жоспарлы бөлу жүйесі. Ол шаруашылықтың шығынды механизмін қалыптастыруға, халық шаруашылығындағы  материалды ақшалық үйлесімсіздіктің тууына мүмкіндік жасап, экономиканың барлық салаларына зиян шекізеді. Әсіресе:

    ұлттық  өнімді жинақтау қорына және тұтыну қорына бөліп, соның негізінде инвестициялық  саясат жүргізу;

    құрал-жабдықтарды  өндіру және тұтыну тауарларын өндіру салаларында;

    мемлекеттік баға белгілеу жүйесінде;

    несиелік  және қаржылық ресурстарды қалыптастыруда байқалды.

     Дағдарыстан шығу үшін өндірістің  құлдырауын тоқтатып, экономиканы  тұрақтандыру қажет екені даусыз. Ол үшін алдымен бүгінгі күні күйреп жатқан ақша-қаржы жүйесін сауықтыру және инфляцияны ауыздау керек.

        Негізінен мемлекет тарапынан  осы инфляцияны болдырмау шараларын  жүргізу қажет. Мемлекет экономиканы  көтеру үшін инфляцияны қатаң  бақылау керек. Біз болашақ  қаржыгерлерміз осы дағдарыстан шығудың жолдарын да, сол үшін атқарылатын істің түрлерінде жеткілікті түрде қарап, анықтап отыруымыз қажет. Инфляцияны болдырмау шараларын жан-жақты іздестіруіміз керек.

        Мен Қазақстан экономикасының  бүгіні мен болашағының өркендеуіне нық сеніммен қараймын.   
 

    

    ҚОСЫМШАЛАР 

      
 
 
 
 

                           
 
 
 
 
 
 

      
 
      
 
 
 
 
 
 
 
 

    

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                                                                                                                               
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

    ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. ҚР Президенді Н.Назарбаев.- 2010 жылғы Қазақстан халқына арнаған Жолдауы
2. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк туралы заңы
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы бөлімі. Алматы, 1995.
4. Қазақстан Республикасының «Банктер және банктік қызмет туралы заң”   Алматы  08.1995
5. Қазақстан Республикасының  “Валюталық реттеу туралы заң” 12.1996 Алматы
6. Межгосударственный статистический комитет СНГ материалдар жинағы, 2000-2002;
7. Қазақстан Республикасының    « Ұлттық  Банкі  туралы »  Заңы  (ред. от 31.01.2007г.)
8. Сейтқасымов Г.С. жетекшілігімен “Банк ісі” оқулық  Алматы 2007ж
9. Колесников В.И., Лаврушин О.И. “Банковское дело” Москва 2004
10. Закон РК  “О Банке Развития Казахстана” 03.05.2001 №90 Алматы 2002
11. Крымова В. “Экономикалық теория” Оқулық  Алматы 2003
12. Статистические показатели социально-экономического развития РК и ее 

               регионов №7, 2006 ж

13. Информационно-аналитический журнал «Финансы и кредит», №№1-7
14. Ежемесячный финансовый журнал «Банки Казахстана», №№1-7
15. Мақыш С.Б.,Ілияс А.Ә. “Банк ісі” Оқулық  Алматы  “Алматы       университеті”2004 
16. Ондасынова А.И. “Баға белгілеу” оқулық Алматы 2003
17. Назарбаев Н.А. Казахстан-2030. Процветание,безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев: Послание Президента РК народу Казахстана. Алматы,1997.
18. Макконел К.Р., Брю С.Л. Экономика-Принципы, проблемы,политика. Т. 1-2. М.: Республика,1992.
19. Көшенова Б. «Ақша, несие,банктер, валюта қатынастары” Алматы “Экономика” 2000 жыл.
20. Уровень жизни населения в Казахстане. Статистический сборник/Под ред. Ю.К.Шокаманова/. - Алматы, 2006
21. Основные индикаторы рынка труда в Республике Казахстан за 2006ж.
22. Лекциялар “Экономикалық саясат” Алматы “Экономика” 2002 жыл.