Бюджет түсімдерінің экономикалық мазмұны

    17) аукциондардан алым;

    18) республикалық маңызы бар қаланың,  астананың ақылы мемлекеттік  автомобиль жолдарымен жүргені  үшін алым;

    19) республикалық бюджет есебіне  жазылатын консулдық алымнан  және мемлекеттік баждардан басқа,  мемлекеттік баж;

    20) жылжымайтын мүлікке және олармен  жасалатын мәмілелерге құқықтарды  мемлекеттік тіркегені үшін алым;

    21) жылжымалы мүлік кепілін және  кеменің немесе жасалып жатқан  кеменің ипотекасын мемлекеттік  тіркегені үшін алым;

    22) көлік құралдарын мемлекеттік  тіркегені, сондай-ақ оларды қайта  тіркегені үшін алым;

    23) қалалық маңызы бар жалпыға  ортақ пайдаланылатын автомобиль  жолдарының бөлінген белдеуінде  және елді мекендерде сыртқы (көрнекі)  жарнаманы орналастырғаны үшін  төлемақы республикалық маңызы  бар қала, астана бюджеттеріне  салық түсімдері болып табылады.

           2. Мыналар:

     1) коммуналдық меншіктен түсетін  кірістер:

• республикалық маңызы бар қала, астана әкімдіктерінің шешімі бойынша құрылған коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындардың таза кірісі бөлігінен түскен түсімдер;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың коммуналдық меншігіндегі акциялардың мемлекеттік пакетіне дивидендтер;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың коммуналдық меншігіндегі заңды тұлғаларға қатысу үлесіне кірістер;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың өкілді органдарының шешімдері бойынша өткізілетін мемлекеттік лотереялар кірістерінен түсетін түсімдер;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың коммуналдық меншігінің мүлкін жалға беруден түсетін кірістер;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеттерінен берілген кредиттер бойынша сыйақылар;
• уақытша бос бюджет ақшасын депозитке орналастырудан алынған сыйақылар;
• республикалық маңызы бар қаланың, астананың коммуналдық меншігінен түсетін басқа да кірістер;

    2) республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттерінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді)  өткізуден түсетін түсімдер;

    3) республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттерінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын  мемлекеттік сатып алуды өткізуден  түсетін ақша түсімдері;

    4) республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттерінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелер салатын  айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп  алу;

    5) республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттеріне басқа  да салықтық емес түсімдер (республикалық  маңызы бар қаланың, астананың  бюджеттеріне салықтық емес түсімдер) болып табылады.

           3. Мыналар:

    1) республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттерінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелерге бекітілген  мемлекеттік мүлікті сатудан  түсетін ақша;

    2) ауыл шаруашылығы мақсатындағы  жер учаскелерін қоспағанда, жер  учаскелерін сатудан түсетін  түсімдер;

    3) жер учаскелерін жалдау құқығын  сатқаны үшін төлемақы республикалық  маңызы бар қаланың, астананың  бюджеттеріне негізгі капиталды  сатудан түсетін түсімдер болып  табылады.

           4. Республикалық бюджеттен трансферттер  республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттеріне трансферттердің  түсімдері болып табылады.

           5. Республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджетінен берілген  кредиттерді өтеуден, республикалық  маңызы бар қаланың, астананың  коммуналдық меншігіндегі мемлекеттің  қаржы активтерін, республикалық  маңызы бар қаланың, астананың  жергілікті атқарушы органдарының  қарыздарын сатудан түсетін түсімдер  республикалық маңызы бар қаланың,  астананың бюджеттерінің есебіне  жатқызылады.

          Аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетіне түсетін түсімдер

          1. Мыналар:

    1) облыстық мәслихат белгілеген  кірістерді бөлу нормативтері  бойынша жеке табыс салығы;

    2) облыстық мәслихат белгілеген  кірістерді бөлу нормативтері  бойынша әлеуметтік салық;

    3) жеке және заңды тұлғалар, дара  кәсіпкерлер мүлкіне салық;

    4) жер салығы;

    5) бірыңғай жер салығы;

    6) көлік құралдарына салық;

    7) тіркелген салық;

    8) мыналарға:

• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген спирттің барлық түріне;
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген алкоголь өніміне;
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген құрамындағы этил спиртінің көлемі 0,5 проценттен аспайтын сыраға;
• Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген темекі бұйымдарына;
• Қазақстан Республикасының аумағында жасалған жеңіл автомобильдерге (мүгедектер үшін арнайы арналған қолмен басқарылатын немесе қолмен басқаруға бейімделген автомобильдерден басқа);
• бензинге (авиациялық бензинді қоспағанда) және дизель отынына акциздер;

    9) жер учаскелерін пайдаланғаны  үшін төлемақы;

    10) дара кәсіпкерлерді мемлекеттік  тіркегені үшін алым;

    11) қызметтің жекелеген түрлерімен  айналысу құқығы үшін лицензиялық  алым;

    12) заңды тұлғаларды мемлекеттік  тіркеу және филиалдар мен  өкілдіктерді есептік тіркегені,  сондай-ақ оларды қайта тіркегені  үшін алым;

    13) аукциондардан алым;

    14) көлік құралдарын мемлекеттік  тіркегені, сондай-ақ оларды қайта  тіркегені үшін алым;

    15) жылжымайтын мүлікке құқықтарды  және онымен жасалатын мәмілелерді  мемлекеттік тіркегені үшін алым;

    16) жылжымалы мүлік кепілін және  кеменің немесе жасалып жатқан  кеменің ипотекасын мемлекеттік  тіркегені үшін алым;

    17) аудандық маңызы бар жалпыға  ортақ пайдаланылатын автомобиль  жолдарының бөлінген белдеуінде  және елді мекендерде сыртқы (көрнекі)  жарнаманы орналастырғаны үшін  төлемақы;

    18) республикалық бюджет есебіне  жазылатын консулдық алымнан  және мемлекеттік баждардан басқа,  мемлекеттік баж аудан (облыстық  маңызы бар қала) бюджетіне түсетін  салық түсімдері болып табылады.

           2. Мыналар:

     1) коммуналдық меншіктен түсетін  кірістер:

• аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімдігінің шешімі бойынша құрылған коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындардың таза кірісі бөлігінің түсімдері;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігіндегі акциялардың мемлекеттік пакеттеріне дивидендтер;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігіндегі заңды тұлғаларға қатысу үлестеріне кірістер;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігінің мүлкін жалға беруден түсетін кірістер;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджетінен берілген кредиттер бойынша сыйақылар;
• ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігінен түсетін басқа да кірістер;

    2) аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелердің тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсетуді)  өткізуінен түсетін түсімдер;

    3) аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын  мемлекеттік сатып алуды өткізуден  түсетін ақша түсімдері;

    4) аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелер салатын  айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп  алу;

    5) аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетіне басқа да салықтық  емес түсімдер аудан (облыстық  маңызы бар қала) бюджетіне салықтық  емес түсімдер болып табылады.

           3. Мыналар:

    1) аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетінен қаржыландырылатын  мемлекеттік мекемелерге бекітіліп  берілген мемлекеттік мүлікті  сатудан түсетін ақша;

    2) ауыл шаруашылығы мақсатындағы  жер учаскелерін қоспағанда, жер  учаскелерін сатудан түсетін  түсімдер;

    3) жер учаскелерін жалға беру  құқығын сатқаны үшін төлемақы  аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетіне негізгі капиталды  сатудан түсетін түсімдер болып  табылады.

           4. Облыстық бюджеттен берілетін  трансферттер аудан (облыстық  маңызы бар қала) бюджетіне трансферттердің  түсімдері болып табылады.

           5. Аудан (облыстық маңызы бар  қала) бюджетінен берілген кредиттерді  өтеуден, ауданның (облыстық маңызы  бар қаланың) коммуналдық меншігіндегі  мемлекеттің қаржы активтерін, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың)  жергілікті атқарушы органының  қарыздарын сатудан түсетін түсімдер  ауданның (облыстық маңызы бар  қаланың) бюджетіне есептеледі. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

    2 БЮДЖЕТТІК ЖҮЙЕ БУЫНДАРЫ БОЙЫНША БЮДЖЕТ             КІРІСТЕРІНІҢ АТҚАРЫЛУЫН ТАЛДАУ 

    2.1 Мемлекеттік бюджет  түсімдерінің атқарылуы 
 

    Мемлекеттік бюджетке түскен түсімдер 613,1 млрд. теңгені  немесе жоспарға қарағанда 72,4 %-ті құрады, шығыстар 692,7 млрд. теңге сомаға немесе жоспарға қарағанда 85,5 %-ке жүргізілді. Жоспарланған 56,3 млрд. тенге тапшылық қарағанда іс жүзіндегі тапшылық 84,7 млрд. теңгені құрады.          

      

    1-сурет.  Мемлекеттік бюджеттің 2008 ж. Ітоқсанындағы  атқарылуы 

    Кірістер  бойынша:

    Көрсетілген түсімдер сомасының 590,1 млрд.теңгесі  немесе жоспарға қарағанда 80,2 %-і атқарылды. Мемлекеттік, республикалық және жергілікті бюджеттер жөніндегі деректер 1- суретте келтірілген.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

      
 
 
 
 
 
 
 
 

    2-сурет. 2008 ж. І тоқсанында мемлекеттік  бюджеттің кірістерінің орындалуы  және алдыңғы желімен салыстыру 

    Бұл диаграммадан мемлекеттік, оның ішінде жергілікті бюджеттердің 2007 жылдың 1-тоқсанымен салыстырғанда өсу қарқыны тиісінше 106,0 %, 131,6% құрағанын, ал республикалық  бюджет бойынша төмендегенін көруге болады, өйткені өткен жылдың 1-тоқсанында мұнай секторынан Ұлттық қорға түсетін  түсімді бюджет арқылы аудару жүзеге асырылды.

    Келесі 2-суретте салықтық түсімдердің негізгі  көздері жөніндегі деректер келтірілген. Әдеттегідей ең ірісі КТС пен  кедендік төлемдер мен салықтар болып  табылады.

      

    3-сурет. 2008 ж. І тоқсанында мемлекеттік  бюджеттің салықтың түсімдерінің  орындалуы