Жеке кәсіпкерліктің артықщылығымен кемшілігі

Жеке кәсіпкерліктің артықщылығымен кемшілігі 

•      Кәсіпкерлік – азаматтар мен олардың бірлестіктерінің пайда немесе өзіндік табыс алуға бағытталған бастамашылық дербес қызметі. Кәсіпкерлікті азаматтар өз атынан, өзінің мүліктік жауапкершілігі кепілдігімен немесе заңи тұлғаның (кәсіпорынның) атынан және соның жауапкершілігі кепілдігімен жүзеге асырады. Кәсіпкерлік кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысаны арқылы айқындалатын шектегі мүліктік жауапкершілікті көздейді. Қазақстан азаматтары мен шет мемлекеттердің азаматтары, сондай-ақ, азаматтардың бірлестіктері кәсіпкерлік субъектілері болып табылады. Кәсіпкерлік жалдамалы еңбекті қолданбай немесе жалдамалы еңбекті қолданып, заңи тұлға құрмай немесе заңи тұлға құрып жүзеге асырылады. Жалдамалы еңбекті қолданбай жүзеге асырылатын кәсіпкерлік жеке еңбек қызметі ретінде тіркеледі, жалдамалы еңбекті қолдану жолымен жүзеге асырылатын кәсіпорын ретінде тіркеледі.

 

•      Кәсіпкерлік – кәсіпкерлік бизнестің неғұрлым жекеше жағдайы. Қызметтің бұл түрі, көбінесе, адамның жеке басымен – кәсіпкермен байланысты. Ол жаңа істі қолға алады, жаңа енгізілімді іске асырады, тәуекелдікке бас тігеді. Кәсіпкердің мәртебесі мемлекеттік тіркеуге алу арқылы қуатталады, онсыз кәсіпкерлік қызметке тыйым салынады. Кәсіпкердің еңбегіне ақы төлеу нысаны, тәртібі мен талаптары шартпен айқындалады, жеке табысқа салық салынуға тиіс. Шаруашылық қызметтің барлық түрлері, оларға заңнамалық актілерде тыйым салынбаған болса, мысалы, коммерциялық делдалдық, сату-сатып алу, инновациялық, кеңес беру, тағы басқақызметтер, сондай-ақ, бағалы қағаздармен жасалатын операциялар кәсіпкерлікке жатады. Нарықтық жүйеде толымды кәсіпкерлік қызметке жол ашылады және ол мемлекет меншікті қоса, меншіктің барлық нысандарына тән. Меншікті мемлекет иелігінен алу, кәсіпорындарды жекешелендіру кәсіпкерлік үшін қолайлы жағдай туғызатын экономикалық үдерістер болып табылады. Қазақстанда кәсіпкерлік мәртебесі, мұндай қызметті жүргізуге кепілдік заң жүзінде баянды етілген.

                                                                             Кәсіпкерлік  
Облыстық статистика басқармасының мәліметі бойынша шағын кәсіпкерлік субъектілері санатындағы тіркелген заңды тұлғалар саны 10414 бірлік.2005 жылдың осы мерзімімен салыстырғанда – 107 %. Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар 7461немесе тіркелгендердің 72 %.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Тіркелген  ШКС-заңды тұлғалар 

2006 ж. 01.04 

құрылыс-  

1128 

11% 

сауда- 4927 

47% 

Өнеркәсіп 

- 1364 

13% 

Көлік және 

байланыс417 

4% 

Қонақ үйлері, 

мейрамханалар272 

3% 

Қызметтер- 1689  

16% 

ауыл 

шарушылығы- 600 

6% 

7469 

8328 

8905 

9569 

10199 

0 

3000 

6000 

9000 

12000 

01.01.2002 г.  

01.01.2003 г.  

01.01.2004 г.  

01.01.2005 г.  

01.01.2006 г. 

Шағын бизнес кәсіпорындарында жұмыс істейтіндердің саны- 46018 адам (2006 жылдың 01.01 не), бұл 2005 жылдың осы мерзімен салыстырғанда – 14,8 % артық.  
Жеке кәсіпкерлер саны- 44303 адам (2006 жылдың 01.01 не), бұл 2005 жылдың осы мерзімен салыстырғанда – 117. Жеке кәсіпкерлікте жұмыс істейтіндердің саны- 77156 адам.  
 
 
 
 
 
 

                 

                     2006 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша тіркелген шару қожалықтарының саны- 15259, 2005 жылдың І тоқсанындағыдан 7 % көп, оның ішінде жұмыс істеп тұрғандары- 14159. Жұмыс істеп тұрған шару қожалықтарында жұмыс істейтіндердің саны- 32963 адам.  
 

Жеке кәсіпкерлердің саны 

44303 

37987 

27050 

21750 

16709 

15160 

0 

10000 

20000 

30000 

40000 

50000 

2000 ж. 

2001 ж. 

2002 ж. 

2003 ж. 

2004 ж.  

2005 ж.   

Тіркелген шаруа қожалықтары 

15148 

14160 

13014 

11966 

9068 

0