Delphi тілінің негізгі компоненттері

 

 

№3 программа листингі

 

unit Unit 5 ;

interface

uses

Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,

Dialogs, StdCtrls, Buttons;

type

TForm1 = class(TForm)

Edit1: TEdit;

Edit2: TEdit;

Label1: TLabel;

Label2: TLabel;

Label3: TLabel;

Button1: TButton;

BitBtn1: TBitBtn;

BitBtn2: TBitBtn;

procedure Button1Click(Sender: TObject);

procedure BitBtn2Click(Sender: TObject);

procedure Edit2Click(Sender: TObject);

procedure Edit1KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);

procedure Edit2KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);

 

private

{ Private declarations }

public

{ Public declarations }

end;

 

var

Form1: TForm1;

 

implementation

 

{$R *.dfm}

 

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);

VAR

x,y,k : real;

begin

x:=StrToFloat(Edit1.Text);

y:=StrToFloat(Edit2.Text);

y:= S qr(y/100);

k:=x/y;

if k<18 then   Label3.caption := 'Большой недовес'

        else

           if (k>=18)and (k<20)then Label3.caption := 'Маловато и небезопасно, можно получить истощение'

                               else

                                if (k>=20)and(k<=25)then Label3.caption := 'Идеально'

                                                    else

                                                     if (k>25)and(k<=30) then Label3.caption := 'Легкий перебор'

                                                                         else

                                                                           if k>30 then Label3.caption := 'Срочно нужно худеть';

end;

 

 

procedure TForm1.BitBtn2Click(Sender: TObject);

begin

Label3.Caption := '';

Edit1.Text := '';

Edit2.Text := '';

Form1.ActiveControl := Edit1;

Button1.Enabled := false;

Label2.Visible := false;

Edit2.Visible := false;

 

end;

 

procedure TForm1.Edit2Click(Sender: TObject);

begin

if Edit1.Text = '' then else

Button1.Enabled := true;

end;

 

procedure TForm1.Edit1KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);

VAR x:real;

begin

if key=#13 then

begin

try

x:=StrToFloat(Edit1.Text);

except

ShowMessage('Ошибочная запись  числа: ' + Edit1.Text);

Edit1.SetFocus;

Exit;

end;

Label2.Visible:=true;

Edit2.Visible:=true;

Form1.ActiveControl := Edit2;

end;

end;

 

procedure TForm1.Edit2KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);

VAR y:real;

begin

if key=#13 then

begin

try

y:=StrToFloat(Edit2.Text);

except

ShowMessage('Ошибочная запись  числа: ' + Edit2.Text);

Edit2.SetFocus;

Exit;

end;

Button1.Enabled:=true;

end;

end;

 

end.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС  №4

 

RGB ФОРМАТЫНДАҒЫ ТҮСТЕР жобасы

 

Мақсаты:

ScrollBar, Panel компоненттерімен таныстыру.  Түс құраушыларының мәндердің  ауыстыру үшін TColorRef функциясын қолдану.

Программаны құру жоспары:

1. Жаңа проект құрыңыз. 

2. Суретте көрсетілген   компоненттерді формаға орналастырыңыз.

3. ScrollBar айналдыру жолағы  горизонтальді (үнсіз келісім  бойынша) және вертикальді бола  алады. Оның  түрі Kind қасиетімен  анықталады. Осы программада вертикальді  айналдыру жолағы қолданылады. 

4. Программа  коды  және проектіні сақтаңыз: Unit3.pas и Pr3.dpr.

5. Келесі әрекеттерді  орындаңыз:

Объект	Object Inspector терезесінің бөлімі	Қасиеті/ Оқиғасы	Мәні/Әрекеті
ScrollBar1	Properties	Name	Айналдыру жолағының  атын RedBar деп өзгертіңіз.
		Max	255 – RGB градацияларының саны
		Position	122 - бастапқы мәні

Жоғарыдағы әдіспен ScrollBar2 және ScrollBar3 мәндерін орнатып, компоненттердің  атын GreenBar және BlueBar деп өзгертіңіз.

6. Формадағы барлық Label компоненттері үшін Caption қасиетінің  мәнін ' ' деп өзгертіңіз.

7. Келесі әрекеттерді  орындаңыз:

Объект	Object Inspector терезесінің бөлімі	Қасиеті/ Оқиғасы	Мәні/Әрекеті
RedBar	Events	OnChange	Panel1.Color:=TColorRef(RGB(RedBar.Position,0,0)); Label1.Caption:=IntToStr(RedBar.Position); Panel4.Color:=TColorRef(RGB(RedBar.Position, Greenbar.Position, BlueBar.Position));

Жоғарыдағы әдіспен ScrollBar2 және ScrollBar3 үшін OnChange оқиғасын мәнін  жазыңыз, бірақ  RGB и IntToStr.

Түсініктеме:

ScrollBar1 жолағы жылжығанда, Panel1 түсі өзгеріп, түстің сандық  мәнін Label компоненті көрсетеді.  Сонымен қатар Panel4 компонентінің түсі  де өзгереді.

8. Проектіні сақтап, орындаңыз.

 

 

Өздік жұмыс

№	Тапсырма	Көмек
1	Программа орындалғанда панельдер бастапқы түстерге боялып тұруы керек.	Форманы құру оқиғасына (Form1 үшін OnCreate оқиғасы) ScrollBar1, ScrollBar2, ScrollBar3 компоненттерінің позициясын өндеу кодын жазыңыз.

 

№4 программа коды

 

unit Unit6;

interface

uses

Windows, Messages, SysUtils, Classes, Graphics, Controls, Forms, Dialogs,

StdCtrls, ExtCtrls, Buttons;

 

type

TForm1 = class(TForm)

Panel1: TPanel;

Panel2: TPanel;

Panel3: TPanel;

Label1: TLabel;

Label2: TLabel;

Label3: TLabel;

Panel4: TPanel;

RedBar: TScrollBar;

GreenBar: TScrollBar;

BlueBar: TScrollBar;

BitBtn1: TBitBtn;

Label4: TLabel;

Label5: TLabel;

Label6: TLabel;

procedure RedBarChange(Sender: TObject);

procedure GreenBarChange(Sender: TObject);

procedure BlueBarChange(Sender: TObject);

procedure FormCreate(Sender: TObject);

private

{ Private declarations }

public

{ Public declarations }

end;

 

var

Form1: TForm1;

 

implementation

 

{$R *.DFM}

 

procedure TForm1.RedBarChange(Sender: TObject);

begin

Panel1.Color:=RGB(RedBar.Position,0,0);

Label1.Caption:=IntToStr(RedBar.Position);

Label4.Caption:=Format('0x%x',[RedBar.Position]);

Panel4.Color:=RGB(RedBar.Position,GreenBar.Position,BlueBar.Position);

end;

 

procedure TForm1.GreenBarChange(Sender: TObject);

begin

Panel2.Color:=RGB(0,GreenBar.Position,0);

Label2.Caption:=IntToStr(GreenBar.Position);

Label5.Caption:=Format('0x%x',[GreenBar.Position]);

Panel4.Color:=RGB(RedBar.Position,GreenBar.Position,BlueBar.Position);

end;

 

procedure TForm1.BlueBarChange(Sender: TObject);

begin

Panel3.Color:=RGB(0,0,BlueBar.Position);

Label3.Caption:=IntToStr(BlueBar.Position);

Label6.Caption:=Format('0x%x',[BlueBar.Position]);

Panel4.Color:=RGB(RedBar.Position,GreenBar.Position,BlueBar.Position);

end;

 

procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);

begin

Label4.Caption:=Format('0x%x',[RedBar.Position]);

Label5.Caption:=Format('0x%x',[GreenBar.Position]);

Label6.Caption:=Format('0x%x',[BlueBar.Position]);

Panel1.Color:=RGB(RedBar.Position,0,0);

Label1.Caption:=IntToStr(RedBar.Position);

Panel2.Color:=RGB(0,GreenBar.Position,0);

Label2.Caption:=IntToStr(GreenBar.Position);

Panel3.Color:=RGB(0,0,BlueBar.Position);

Label3.Caption:=IntToStr(BlueBar.Position);

Panel4.Color:=RGB(RedBar.Position,GreenBar.Position,BlueBar.Position);

end;

 

end.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Лабораторлық  жұмыс № 5

 

Компоненттерің негізгі қасиеттері

 

Мақсаты – компоненттердің қасиеттері мен оқиғаларын басқаруды үйрену.

 

Қарапайым программаларды құру

 

І. Әртүрлі жылдамдықпен жұмыс істейтін сағат жасау

1. Delphi программалау ортасын ашыңыз.
2. Form1 формасына Label (Standard парағы) және Timer (System парағы) компоненттерін орналастырыңыз.
3. Объектілердің келесі қасиеттерін орнатыңыз:

Объект	Свойство	Значение
Form1 Label1 Label1 Label1 Label1	Name Caption Color Font.Size Font.Color	Clock 00:00:00 clYellow 24 Красный

4. TClock.Timer1Timer процедурасы үшін уақыттың жаңару кодын жазыңыз:

Label1.Caption:=TimeToStr(Time);

5. Формаға GroupBox және RadioButton компоненттерін орналастырып, келесі қасиеттерді көрсетіңіз:

GroupBox1  Caption  Скорость

RadioButton1          Caption  Медленно

RadioButton2          Caption  Умеренно

RadioButton3          Caption  Быстро

6. TForm1.RadioButton3Click процедурасына келесі кодты жазыңыз:

Timer1.Interval := 1000;

7. Келесі процедуралар үшін де кодтарды жазыңыз:

TForm1.RadioButton1Click (3000)    және TForm1.RadioButton2Click (2000)

БАҚЫЛАУ ЖҰМЫСЫ

1.  Мәтінді форма бойынша сол жақтан оң жаққа үздіксіз жылжытыңыз.
2. Мәтінді формада төмендегі траектория бойынша үздіксіз жылжытыңыз.

Программа

8. Формаға Label және Button компоненттерін суреттегідей орналастырыңыз.
9. Button2 объектісінің қасиетін өзгертіңіз:

DragMode:  dmAutomatic

10. Button2 объектісіне MouseMove оқиғасын өңдейтін код жазыңыз:

procedure TForm1.Button2MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X,Y: Integer);

    begin

      Button2.Left := Button2.Left+10;

      Button2.Top  := Button2.Top+10;

    end;

 

11. Button1 обектісіне Click  оқиғасын өңдеуге арналған код жазыңыз: 

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);

    begin

      Label1.Caption := 'Мы были в этом уверены!'

    end;

12. Программаны орындаңыз.
13. Программаны өзгертіңіз: тінтуір меңзерін Button2 обектісіне жылжытқанда ол көрінбейтін болуы керек. Меңзерді алып тастағанда ол қайта көрінуі керек. 

БАҚЫЛАУ ЖҰМЫСЫ

1. Батырма курсордан кез келген бағытта қашып жүретіндей етіп программаны өзгертіңіз. Бірақ форма шекарасынан шықпауы керек.

ІІ. Мультипликациясы, бейнеклипі және гиперсілтемесі бар программа

14. Формаға 268х163 өлшемді панельді орналастырыңыз.
15. Панельдің үстінде IMAGE1 компонентін орналастырыңыз. Оның өлшемі 072х163 болуы керек. IMAGE1 компонентіне Дракон.jpg файлын орналастырыңыз.
16. Формада интервалы 250 болатын таймер компонентін орналастырып, OnTimer оқиғасына келесі кодты жазыңыз:

With  Image1  do

Begin

Left:=Left-Width div 4;  

If Left=-Width Then Left:=0;

End;

17. Программаны орындап, сақтаңыз.
18. Формаға жаңа панель және MediaPlayer1 компоненттерін орналастырыңыз.
19. Форма құру процедурасына Cool.avi бейнеклипін ойнату кодын жазыңыз:

     MediaPlayer1.Filename:='Cool.avi';

     MediaPlayer1.Open;

     MediaPlayer1.Display:=Panel2;

     MediaPlayer1.Play;

20. Программаны орындаңыз және программа дұрыс жұмыс істесе сатаңыз.
21. Формада гиперсілтеме мәтіні бар тексті орналастырыңыз. Мәтін қаріпінің (шрифт) түсі көк және асты сызылған болуы керек. Мәтінге курсорды әкелгенде "Сайт преподавателя" көмекші мәтін шығуы және курсордың түрі қаламға өзгеруі керек. Программаның USES бөліміне ShellAPI модулін қосыңыз. Гиперсілтемені басу оқиғасы үшін келесі кодты жазыңыз: