Маркетингтегі ақпарат жүйесін тұрғызу

• Windows’2000  операционды жүйесі негізінде жалпы жүйелік қамсыздандыру;
• Жұмыс істеу барысында негізгі операциялардың автоматты түрде орындалуын қамтамасыз ететін программалар модульдерінің жиынтығы, яғни функционалды қамсыздандыру;
• Қолданушы мен операционды жүйе арасындағы интерфейс пен мәліметтер базасын қамтамасыз ететін  Delphi ортасында   программалау;

      Delphi  программалау ортасы негізгі  программаны жазуға мүмкіндік береді.  
 

2.7 Есеп кешенін жүзеге асыруда қолданылатын программалық құралдар жабдығын сипаттау 

       Қолданбалы программаларды өңдеу  үшін программалау тілдері және  программалау жүйесі қажет. Осы  мақсаттарға  байланысты Delphi-Borland, C++ және т.б. тілдер кеңінен тараған, осы аталған тілдердің өздерінің ерекшеліктері бар, осыған байланысты олар негізгі программалау құралы ретінде саналады. Құралдар жабдығының категориясына жоғарғы деңгейдегі тілдер трансляторы ғана емес, сонымен қатар Ассемблер, компоновщиктер және т.б. жүйелік программалар жатады. Құралдар жабдығының көмегімен қолданбалы программалар, жаңа құрал жабдықтары да, операциялық жүйелер де қарастырылады. Бұл программалық қамтамасыз ету түрі қолданушыны компьютер ресурстарын басқарудан босатып, аппаратура ортасымен басқаруды қамтамасыз етеді, яғни ДЭЕМ-де нақты жұмыс істетуге дайындайды. Жүйелік қамтамасыз ету операциялық жүйелерден, МББЖ-дан, МБ-ның дистанциондық өңдеуінен тұрады. Жүйелік қамтамасыз ету қолданбалыдан машина тәуелділігі бойынша ажыратылады. Қолданбалы программалар кейбір есептерді шешу тұрғысынан қарастырғанда тиімді болып келеді, осыған байланысты ЭЕМ құрал ретінде пайдаланады,яғни есептегіш жүйеге емес жұмыстың пәндік жағына көңіл бөлінеді. ДЭЕМ программалық қамтамасыз ету нарығы күтпеген функционалдық мүмкіндігі бар әр түрлі коммерциялық МББЖ және программалау тілдері бар. Осы құралдар әр түрлі болғандықтан кез келген қолданушының, білікті маман сұраныстарын қанағаттандырады. Көптеген коммерциялық программалар ЭЕМ-ге арналған Cobol-e, Pascal, C++, Borland Pascal 7.0, FoxPro 2.0 мәліметтер базасы тілдерінде жазылған.

       Есептеуіш техника мен программалау  технологияларының дамуы Borland фирмасының  жаңа программалық Delphi өнімін алып  келді. Delphi  - бұл   Windows-та жұмыс істейтін программаларды, қосымшаларды тез өңдейтін (Rapid Application Development - RAD) интегрирленген орта болып табылады. Ол генератор кодынан, визуалды дизайнерлер және мәліметтер базасын жүргізу құралдарының және жақсы интерфейсінің болуы, сондай-ақ үйренуге қарапайымдылығымен сипатталады.  Delphi  негізінде визуалды жобалау технологиясы және програмалаудың объектілі-бағытталған әдісі бар. Delphi-дің бірінші версиясы, Windows 3.1 ортасында жұмыс істеген. Windows 95 шыққаннан кейін, Borland 16 разрядты  Delphi екінші версиясын шығарды. Одан кейін 32 разрядты Delphi-дің үшіншісі шықты. Delphi программасында Borland-пен өңделген Object Pascal тілі қолданды, оның негізі ретінде классикалық осы тіл алынған.

       Келесі Delphi 5.0-дің үш версиясы бар:

Standard –  мәліметтер базасын қолдана отырып  жеке қосымшаларды өңдеу; 

Professional – көптеген қолданушылардың қосымшаларын  құруға арналған;

Client-Server Suit – корпоративті қосымшаларды  өңдеуге арналған.

Delphi ортасында  программалау үшін компьютерге Windows98, Windows NT немесе толығымен сәйкес келетін операциондық жүйе қажет. Delphi Client-Server Suit-8 Мб кем емес жедел жады, ал  Delphi-ді толығымен орнату үшін 170 Мб қажет. Кез келген дербес компьютер процессоры Pentium, жедел жады көлемі 8-16 Мб, дисплейі VGA болса, Delphi-дің жұмысын тиімді етеді. 

2.8 Программалық қамтамасыз  ету құрылымы 

      Программалық қамтамасыз етудің  құрылымы жалпы жүйелік және арнайы программалық қамтамасыз етуден тұрады. Жалпы жүйелік программалық қамтамасыз ету  - программалар бірлігінен тұратын кең қолданушылар көлеміне бағытталған есепті ұйымдастыруда және ақпаратты өңдеуге арналған программалық қамтамасыз ету бірлігі. Операционды жүйе есептеріне жүйенің барлық ресурстарын басқаруға жауап береді. Операционды жүйе дербес компьютерлердің аппарат құралдарының ақпараттық қабықшасының ең төменгі деңгейінен тұрады. Дербес компьютер үлгілерінде, архитектуралары, мүмкіндіктері әр түрлі операциондық жүйе ресурстары қажет. Қолданушыға программалық өңдеу және қолдану үшін ұсынылатын қызметтер әр түрлі болады, яғни операционды жүйе ядросы белгілі қызметтік программалар көмегімен жүзеге асады. Осы программалар көмегімен дискінің бастапқы белгіленуі, диск құрылғыларының параметрлерін орнату, жедел жадыны тестілеу, компьютердің басқа да компоненттерін, ақпараттық баспада жіберу локальды желілермен байланыс орнатуды жүзеге асырады. Осылай операциондық жүйе аппарат құралдарын толықтырып, дербес компьютердің бөлінбейтін бөлігі болып табылады.

       Windows 2000 Professional операциондық жүйесінің сипаттамасы:

Windows тек  қана файлдар мен операция  үшін ыңғайлы интерфейспен қамтамасыз  етпейді, сонымен қатар Windows ортасында  жұмыс істейтін программалар  үшін жаңа мүмкіндіктер береді. Программалар мүмкіндіктерін қолдану  үшін Windows талаптарына сәйкес жобалануы тиіс, сондықтан оларды Windows программасы немесе Windows қосымшалары деп атайды.

Windows DOS–  та өңделген қарапайым программаларды  орындайды, бірақ мұндай программалар Windows-тың басымдылықтарын қолданбайды,  осыған байланысты баяу жұмыс істейді.

       Windows-қа келесі сипаттамалар тән:

• қолдану мен игеру өте қарапайым;
• өнімділік өте жоғары;
• желілік құрылғыларымен жұмыс істейтін әмбебап желілік клиент рөлін атқарады.

         Бұл операциондық жүйе ішінде таратылған желілер, электрондық пошта, мультимедиа құралдары бар. Windows 2000 операциондық жүйесі Microsoft фирмасымен Microsoft Office деп аталатын программалар пакетінен құралған, оған келесі программалар кіреді:

• Microsoft Word мәтіндік редакторы;
• Microsoft Excel электрондық кесте;
• Microsoft Power Point презентация редакторы;
• Microsoft Acces мәліметтер базасын басқару жүйесі;
• Microsoft Schendule күнделік редакторы.

       Windows 2000  аппарат бөлігін қолданған  кезде қойылатын талаптар:

• 486DX және одан жоғары процессор;
• 6 Мб кем емес жедел жады;
• сәйкес келетін VGA  видеоадаптері;
• Windows 2000 толығымен орнату үшін қатты дискінің көлемі 70 Мб болуы керек.

             Арнайы программалы қамтамасыз  ету – нақты ақпараттық жүйені  құруда және оның функцияларын  жүзеге асыру үшін өңделген программалар бірлігі.

          
 

3 Ақпараттық жүйе  деңгейін бағалау  және қолдануы  мүмкін болатын  сала 

3.1 Маркетингтегі  ақпараттық жүйесін тұрғызуға кететін шығынды есептеу 

        Ақпараттық жүйені жасап шығаруға  кететін шығындарды бағалау жүйені жасаудың нәтижелерін шығаруда маңызды критерий болып табылады. Шығындардың есептік деректері  11-кестеде көрсетіліп, анықтамалар берілген. 

       11-кесте. Есептеуге арналған алғашқы мәліметтер 

№	Көрсеткіштер  атауы	белгіленуі	өлшем бірлігі	Көрсеткіштердің мәні	түсініктеме
1	2	3	4	5	6
	Өндіріс алдындағы  шығындар	Кп	Мың тг	35,8
1	Жобаны енгізу және байланыстыру шығындары. Жобаны сатып  алу шығындары	Кп1    Кп2	Мың тг	10,0    25,8
2	Дербес компьютер дің  (ДК) құны	Кэвм	Мың тг	108,0
3	Жылдық пайдалану шығындары	Зэ		21,6
4	Бөлімде жұмыс  істейтін жұмысшылар саны	Ч	адам	5
5	Жұмысшылардың орташа тарифтік мөлшерлемесі	З	тг	0,85
6	Қосымша жалақыны ескеретін коэффициент	G
	Өндіріс алдындағы  шығындар	Кп	Мың тг	35,8
7	Зейнет ақы  қорлар ына аударуларды ескеретін коэффициент	С		0,14

         

      11 кестенің жалғасы 

1	2	3	4	5	6
8	Қосымша шығындарды ескеретін коэффициент	Н		0,33
9	ДК –ді пайдалану  коэффициенті	V		0,0875
10	ДК-ға берілетін  ал ғашқы жұмыс  көлемі нен пайыз ескеру коэффициенті	Р	%	75,0
11	ДК-дің жұмыс  уақы тының жылдық қоры	Тэвм	сағат	2214,0	Есептелетін мәліметтер
12	Есепті шығару уақыты	Тшығ	сағат	30,0	Алдын ала есептеу
13	Енгізілетін ақпарат көлемі	Овв	Мың символ		Есепті мәліметтер
14	Өңделетін ақпарат  көлемі	Ообр	Мың символ		Есепті мәліметтер
15	Шығыс ақпаратының Көлемі	Овых	Мың символ		Есепті мәліметтер
16	Нақты есептелінетін  жылдық уақыт қоры	Фвр	сағат	11022,0	Кесте мәліметтер
17	Әр уақыттағы  шы- ғынды уақыт  фактор ына келтіру нормативі	Енп	сағат	0,11

11-кестеге анықтама

Сатып алуға кететін шығындарды құрушы есептейді және ол техникалық тапсырма, техникалық жұмыс  жобаларын жасауға  кететін шығынжар соммасы болып  табылады. Жобаны енгізуге кететін  шығындар енгізу уақыты бойынша жобаны құраушылардың жалақысын ескерумен есептеледі. Байланыстыру шығындары жобаны енгізу шығындарына ұқсас жасалынады:

• дербес компьютерлердің құны “Прайст-лист” құжатынан алынады;
• жылдық пайдалану шығындары (16-кесте );
• берілген есептеумен шұғылданатын жұмысшылар саны;
• жұмысшылардың орташа жылдық мөлшерлемесі;
• жобаны енгізілетін кәсіпорынның бухгалтериясы есептейді;
• дербес коипьютерді пайдалану коэффициенті жасалатын есептер үшін 1-ден аспауы керек;
• дербес компьютерге берілетін жұмыстардың алғашқы көлемінен пайыз ескеретін коэффициенті автоматты түрде есептелетін есептер көлемінің пайыз қатынасын біліреді;
• дербес компьютердің жылдық жұмыс уақытының қоры 12-кестеде есептелінген;

 

12-кесте. Дербес компьютердің жылдық жұмыс уақытының қоры  

Дербес  компьютер түрі	1 ауысымда ғы жұмыс  сағатының саны	Ауысымдар саны	Жылдық жұмыс  ауысым саны	ДК-дің жылдық жұмыс қоры
Pentium	8.2	1	270	2214

 

• есептердің  шығарылу уақыты эмприкалық түрде өңделетін  формалар санын ескерумен есептелінеді;
• енгізілетін ақпарат көлемі әрбір енгізілген форма бойынша ақпарат көлемінің қосындысы ретінде есептелінеді. Бір форма бойынша ақпара көлемі келесідей анықталады: бір жолдағы максималды белгілер саны бір құжаттағы жылдың санына және бір жылдағы құжаттар саны көбейтіледі;
• белгілердегі өңделетін ақпарат көлемі енгізілетін ақпарат көлемі мен есептер кешенін шешу үшін пайдаланатын мәліметтер қорында сақталынатын ақпарат көлемінің соммасы болып табылады. Өңделетін ақпарат көлемін Кбайтқа айналдыру үшін алынған қосындыны 6-ға көбейтіп 8-ге бөлу керек;
• шығатын ақпарат көлемі әрбір форма бойынша шығатын ақпараттар көлемінің қосындысы ретінде алынады. Әрбір форма бойынша ақпарат көлемі келесідей анықталады: бір жолдағы белгілер саны құжаттағы жолдар санына көбейтіледі.