Ағылшын тілі сабақтарында ойын элементтерін қолдану

Бағдарламалық оқыту-жеке жұмысты  ұйымдастырудың өте жақсы түрі. Ол оқушының материалды меңгеруіне керекті  жұмыстарды жоспарлап,оқу іс-әрекетін тексереді.Оқушы өзінің жұмысынің  дұрыс не қате екендігін сол сәтте  тексереді.Алғашқыда ол үлгіге қарап,кейін  өзі жұмыс жасайды.

Жеке жұмыстарды оқушы  оқу материалын өз бетімен оқи  алатын болғанда алады.

Танымдық іс-әрекетті топта  ұйымдастыру-топтағы оқушылардың  саны жұмыс мазмұнына және сипатына байланысты 2-6 оқушыдан болады.

Кезеңдері:

-топтық тапсырманы орындауға  оқушыларды әзірлеу,оқу міндеттерін  қою,мұғалімнің топқа қысқаша  нұсқау беруі;

-топта оқу міндеттерін орындау жоспарын талқылау және жоспарын жасау,міндеттерді орындау тәсілдерін анықтау,міндеттерді бөлу;

-оқу тапсырмаларын орындау  үшін жұмыстану;

-мұғалімнің бақылауы мен топтың және  жеке оқушылардың жұмыстарын түзету;

-оқушылардың бір-бірінің жұмысын текеруі;

-мұғалімге нәтижелерді айту,оның басшылығымен пікір таласын өткізу,толықтыру және түзету,мұғалімнің қосымша ақпарат беруі,қорытындылар жасау;

-топтың, сыныптың жұмысына баға беру;

-үлгерімі әр түрлі оқушыларды бір топқа біріктіруге болады.

Әрбір оқу пәні бойынша  бір оқу тоқсаны аяқталғанша  жұмыс істейтін топ құруға болады.Оқу  пәндерінен кеңес берушілер тағайындалып,олар оқушылардың жұмысын тексереді және бағалады.Мұғалім кеңесшының жұмысына басшылық етеді.Кеңесші өз тобының материалды меңгеруіне,іскерлік дағдыларын шыңдауға көмектеседі,топ мүшелеріне жұмысты бөліп береді,жұмысты бақылайды,тапсырмалардың дұрыс орындалуын тексереді,жазба жұмыстарына сын-пікір жазады.Мұғалім кеңесшіге әдістемелік нұсқау береді.

 

Сабақты жоспарлау және оған әзірлену жолдары:

-бөлімдерді тақырыптарға  бөлу,әр тақырыпқа бөлінетін сағат  санын белгілеу;

-бағдарлама,әдістемелік  құрал,мектеп оқулығы және қосымша әдебиеттерді оқып,әр сабақтың алдына білімдік,тәрбиелік,дамыту мәдениеттерін қою;

-тақырыпты ашуға керекті  мәліметтерді іріктеу,оқуға керекті  тірек білімдерді анықтау;

-негізгі материалды,дәлірек  айтсақ сабақтан оқушы түсініп,есінде  қалу керек мәліметтерді анықтау;

-сабақтың типін,құрылымын,мақсатқа жеткізетін әдіс-тәсілдерін белгілеу;

-сабаққа керекті дидактикалық  құралдарды,атап айтсақ,кино және  диафильмдерді,суреттерді,плакаттарды,карточкаларды,сызбаларды,көмекші  әдебиеттерді және басқаларды  іріктеу;

-техникалық оқыту құралдарын  тексеру;

-сабақта жазылатын өздік жұмыстарының көлемін және түрін анықтау;

-білім,іскерлік,дағдыларды  бекіту түрлерін және тәсілдерін,білімдерді  талдап қорыту,жүйелеу жолдарын  белгілеу;

- білім,іскерлік,дағдыларды тексерілетін оқушылар тізімін жасау;

-үй тапсырмасының мазмұнын,көлемін,формасын  белгілеп,оны орындау әдістемесін  табу;

-сабақтың қорытындысын  шығару әдіс-тәсілдерін білу;

-тақырып бойынша сыныптан  тыс жұмыстар жүргізуді жоспарлау;

-сабақтың барысын талапқа  сай жоспарлау.

Сабақтың тиімділігіне бір-бірімен  тығыз байланысты екі жағдай әсер етеді:мұқият дайындалу және шеберлікпен  өткізу.Дұрыс жоспарланбаған,оқушылардың  оқу мүмкіндігімен санаспайтын  сабақтың сапасы болмайды.Сабаққа дайындалу  – нәтижеге жеткізетін шаралар жүйесін  жасау,оқу-тәрбие процесін дұрыс ұйымдастыру. Мұғалімнің сабаққа әзірлігінің үш кезеңі бар:диагностикалық,болжау,жобалау (жоспарлау).Алгоритм бойынша сабаққа дайындалу диагностикалаудан басталады.Диагностика арқылы сабақты өткізуге керекті барлық жағдайлар анықталады.Мұғалім балалардың мүмкіндіктерін,қабілетін,оқушыдан талап етілетін білім,іскерлік,дағдылардың деңгейін,оның ерекшелігін,тәжірибеге пайдалылығын анықтайды.Тірек білімдерді қайталауға,жаңа материалды меңгеруге,оны бекітуге және жүйелеуге,білім,іскерліктерді тексеруге және түзетуге кететін уақытты мұқият талдайды.

Жобалау – бұл сабақтың қалай өтетіні туралы жорамалдар.Болашақ  сабақтың алуан түріне баға беріп,ішінен жақсысы таңдалады.Қазіргі жобалау  технологиясы сабақтың тиімділігін  мына тәсілмен шығарады.Сабақ мақсатына  сай 100% деп алынады.Бұл көрсеткішті зиянды жағдайлар төмендетеді.

 

Мұғалімнің сабаққа дайындығы

Мұғалім ең алдымен өз пәнінің  оқу жоспары бағдарламасымен  танысып,   әр жылға күнтізбелік жұмыс жоспарын жасайды,әр сабақтың тақырыптық жоспарын,конспектісін дайындайды.Онда ол пәнаралық байланысты,әр сабақтың мақсат-міндеттерін,өздік жұмыстардың көлемін,оқыту әдістерін,   көрнекі,техникалық құралдарды анықтайды.

Сабаққа дайындық мазмұны:

1. Сабақты жоспарлау,жұмыс бағдарламасын жасау.
2. Жеке сабақтарды жоспарлау.
3. Сабақ тақырыбын,мақсатын анықтау.
4. Сабақтың типі мен құрылысын белгілеу.
5. Сабақ мазмұнын анықтау.
6. Білім беру әдістерін белгілеу.
7. Сабаққа керекті оқу құралдарымен көрнекі және техникалық құралдарды дайындау.
8. Сабақ кезеңдерінің әрқайсысына жұмыс түрлерін,оны орындауға уақыт бөлу.
9. Бекіту жаттығуларын дайындау.
10. Оқушылардың білімін тексеру және бағалау әдістерін анықтау.
11. Үй тапсырмасын түсіндіру.
12. Сабақтың жоспар конспектісін жасау.

Сабақ жоспарында жазылатындар:

1. Күні.
2. Айы,жылы.
3. Сыныбы.
4. Тақырыбы.
5. Мақсаты.
6. Сабақ типі,құрылысы.
7. Оқыту әдіс-тәсілдері.
8. Көрнекі құралдар.
9. Өздік жұмыстар.
10. Тексеріп,бағаланатын оқушылардың аты-жөні.
11. Қойылатын сұрақтар.
12. Үй тапсырмасы.

Мұғалім оқу жадығатын  жан-жақты білу үшін негізгі және қосымша оқу құралдарын,ғылыми-педагогикалық  әдістемелік,тарихи,көркем әдебиеттерді,арнаулы  басылымдарды оқып,қажеттілерін сұрыптап,сенімді  мысалдарды,қызықты тың мәліметтерді таңдап алуы керек,оқу жадығатын  анықтап,сабақ жоспарын конспектісін жазады.

Негізгісі-жаңа тақырыптың мазмұны.Мұғалімнің оқыту әрекеті  саналы болуы үшін ол педагогика ғылымының  зыңдылықтарын нақты білуі керек.

 

Жоспарлау-сабаққа әзірліктің соңғы кезеңі.Оның нәтижесі-сабақ  жоспары.Жас мұғалім сабақ жоспарын,конспектісін толық жазу керек.

Сабақ жоспарының үлгісі:

-сабақтың өтетін уақыты,тақырыптық  жоспардағы нөмірі;

-сабақтың тақырыбы,сабақ  өтетін сынып;

-оқушыларды оқыту,тәрбиелеу,дамыту  міндеттері;

-сабақтың құрылымы,оның  кезеңдері және әр кезеңге  кететін уақытты бөлу;

-оқу материалының мазмұны;

-әрбір сабақтың бөлігіндегі  жұмыстың әдістері және тәсілдері;

-сабақ өткізуге керекті  оқу жабдықтары;

-үйге тапсырма.

Классикалық сабақ процесін жобалау:

1. Нақты тұжырымдалған тақырып.
2. Сабақ мақсаты:
3. Жабдықтары (кино,бейнефильм,кесте,оқу құралдары)
4. Дыбыстық құралдар.
5. Сабақ барысы: (сценарий жасалады,оқушыларға сабақ үстінде берілетін сұрақтар,сабақтан оқушылар өздері қорытынды жасауы керек).
6. Сабақ қорытындысы.
7. Шығармашылық тапсырма.
8. Қорытынды.Оқушылардан не ұнағанын,не ұнамағанын сұрау,кім белсенді болғанын сұрау.
9. Сабақтың жақсы өтуіне байланысты оқушыларға рахмет айту.

Сонымен сабаққа әзірленгенде мұғалім оқу бағдарламасын тағы да қарап,лқу материалын оқиды,қосымша  әдебиеттермен жұмыс істеп,оқушыларға тапсырма беріп,оқыту құралдарын іріктейді  және қарайды,әдіс және тәсілдерін таңдап,сабақтың типін және құрылымын анықтап,барлығын оқу жоспарына жазады.

  Экскурсия кезінде оқу табиғатта,мұражайда,өндірісте өтіп,оқушылар алуан түрлі обьектілерді және болмыс құбылыстарын бақылайды. Экскурсия әсемдікті түсінуге,танымға қуануға,қоғамға пайдалы болуға көмектеседі.

  Далада,орманда,өзен жағаларында оқушылар табиғат сұлулығын үйреніп,өздерінің әсерлерін сурет салу,гербарийлер жасау арқылы білдіреді.Мұражайларға,көрме залдарына,өндіріс орындарына бару өнер шығармаларын түсінуге,үйреншікті заттар мен құбылыстардан сұлулықты табуға,адамның еңбегінің сұлулығын сезінуге үйретеді.

   Экскурсияға баратын  топтарда 10оқушыдан 40 оқушыға дейін  болады. Ұзақтығы 40-90 минут.

 Оқу экскурсияларын  мазмұнына қарай тақырыптық әне  кешенді (шолу) деп бөледі.Тақырыптық экскурсияларға барғанда оқу пәндерінің бір немесе бірнеше байланысты тақырыптары оқылады.Кешенді экскурсиялар екі немесе одан да көп оқу пәндерінің бір-бірімен байланысты тақырыптарын оқу үшін ұйымдастырады.

 Оқылатын бөлідегі  орнына қарай кіріспе,негізгі,қорытынды  экскурсиялар өткізіледі. Кіріспе  экскурсия оқушыларды жаңа оқу  курстарымен, бөлімдерімен таныстырады.Негізгі  экскурсиялар арқылы оқушылар  тақырыпты терең түсінеді,теориялық  материалдың керектігін ұғынады.

 Қорытынды экскурсиялар  бөлімді қорытындылау және жүйелеу үшін,оның нақты процестерімен және құбылыстарымен байланысын анықтау үшін өткізіледі.

   Мектепте өткізетін экскурсиялар оқытудың тиімді формасы болғандықтан,оларды жиі өткізу керек,себебі ол өмірді тану дағдыларын қалыптастырады.Ол үшін экскурсияларға тапсырмалар әзірлеп,нәтижелерін тексеріп отыру керек.

  Практикумдар арқылы  оқушылар тәжірибелік,зертхана жұмыстарды  өз беттерімен орындайды.практикум  2-3 апта өтеді.Мұғалім сыныпты  2-3 оқушыдан тұратын топтарға  бөледі.Әрбір топ бір-біріне ұқсамайтын  зертханалық және тәжірибелік  жұмыстарды арнайы орындайды.

 Практикум кезінде  оқушылар шығармашылық сипаттағы  тапсырмаларды орындайды,химиядан  тәжірибе өткізеді,сызба жұмыстарын  жасап, физикалық,биологиялық,әлеуметтік,тарихи,фенологиялық  зерттеулер жүргізеді.

  Бірінші тәжірибелік  сабақтың құрылымы:

-практикумның тақырыбын  және мақсатын мұғалімнің хабарлауы

-оқушыларға керекті білімдерді олардың естеріне түсірту

-оқу жұмысына ынталандыру,нұсқаумен  таныстыру

-керекті жабдықтар мен  материалдарды іріктеу

-оқушыларға жұмысты орындағаны  туралы есепті құрастыру

-алынған нәтижелерді  талқылап теориялық тұжырымдар  жасау

-нәтижелерді қорғау

-іс-әрекетті талдау

   Практикумдар әдетте  жоғары сыныптарда өтеді,бірақ  бастауыш сыныптарда қысқа мерзімдік  зертханалық және тәжірибелік  тапсырмалар орындатуға болады.

                

 

 

Пәндік үйірмелер,шеберханалар,зертханалар

      Сабақта пәнді оқу бағдарламасынан да көбірек білгісі келетін оқушылар анықталады.Үйірмеге оқушылар ерікті түрде қатысады,әр жастағы оқушыларды қатыстыруға болады.Үйірмеде оқушылар курстың қызықты тақырыптарын тереңдетіп оқып,атақты ғалым,жазушылардың,басқа да қайраткерлердің өмірі және қызметімен,ғылым және техниканың жаңа жетістіктерімен танысып,ғалымдардың мерейтойларына,ғылыми жаңалықтарға арнап кештер өткізеді,техникалық модельдер жасап, биологиядан тәжірибе жұмыстарын жүргізеді,зерттеушілермен кездесу ұйымдастырады.

    Кеңестер оқушыларға  жеке тақырыптарды,бөлімдерді түсіну  үшін беріледі. Кеңес кезінде  оқушылар сұрақтар береді,өздері  жауап беруге тырысады, мұғалімнің  не шақырылған маманның берген  түсініктерін тыңдайды. Ол сыныпқа,тоқа,оқушыға  беріледі.

  Олимпиадалар және байқаулар:

  Олимпиадалар аудандық,облыстық,республикалық  олимпиадалар алдында өткізіледі.Қазір  алуан түрлі олимпиадалар мен  байқаулар Интернет желісінің  көмегімен өткізіледі.Балалардың  техникалық шығармашылығына арналған  көрмелерде оқушылардың ең жақсы  жұмыстары көрсетіледі.

   Конференциялар.Олар оқуды ғылыми жұмысқа жақындатады.Оқушылар баяндама тақырыптарын өздері таңдап,шағын зерттеу жұмыстарын жүргізіп,нәтижелері бойынша сөз сойлеуге әзірленеді.

    Конференцияларды  сыныпта,мектепте өткізуге болады.Ұзақтығы 1-2 сағат. Бірнеше баяндама оқылады.Оны  оқуға 7-10 минут бөлінеді,содан  соң тыңдаушылар баяндамашыларға  сұрақтар беріп,сын-пікірлер айтылады,қосымшалар  енгізіледі.

   Конференция туралы  оқушыларға алдын ала хабарланады.Олар сұрақтар әзірлеп,мәселені талқылауға әзірленеді.

   Конференцияда оқушылар  түрлі көзқарастарды талдап,өз  пікірлерін айтады.Ол ересек жастағы  оқушылар арасында өткізіледі.

      Факультатив.Ол  міндетті оқу курстарына сүйеніп  оқу пәндерін тереңдетіп оқытады.Факультатив  сабақ пен сабақтан тыс жұмыстарды  байланыстырады.

   

Білімділік міндеттер  бойынша факультативтерде негізгі  оқу пәндері терең оқылып, риторика,логика,шет  тілі сияқты қосымша пәндер оқылады, мамандық беріледі.

  Факультативтер теориялық  және тәжірибелік түрде де  өте алады.Оны оқушылар өздері  таңдап алады.Оған қызықтыру үшін  мұғалім көкейтесті тақырыптарды,оқушыларға  ыңғайлы іс-әрекет таңдап,олардың ақыл-ойын, есін,қиялын,жеке қабілеттерін дамытатын құралдарды қолдану керек.

   Сабақты талдаудың  мақсаты: