Проблемалық оқытудың мәні

 

 

 

 

Проблемалық оқытудың мәні

 

 

 

 

Жоспар 

 

• Проблемалық оқытудың ерекшелігі.
• Проблемалық оқытудың негізгі психологиялық және педагогикалық мақсаттары.
• Проблемалық жағдайды құрудың әдістемелік тәсілдері және проблемалық оқыту.

 

 

 

 

Проблемалық оқытудың ерекшелігі - мұнда мұғалім білімді дайын түрде баяндап бермейді, оқушылардың алдына проблемалық міндет қояды. Шешімді және шешу құралдарын оқушы өзі іздестіруі тиіс.

 

 

 

 

Проблемалық оқыту – оқытудың әдіс – тәсілдерін қолдана отырып білімді шығармашылық тұрғыдан меңгеруге негізделген дидактикалық жүйе.

 

 

 

 

Проблемалық оқытудың негізгі психологиялық және педагогикалық мақсаттары:

 

• Оқушылардың шығармашылық ойлау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;
• Оқушылардың белсенді ізденіс нәтижесінде игерген білімдері мен дағдылары дәстүрлі оқыту әдістеріне қарағанда есте тез және берік сақталады;
• Түрлі проблемаларды көріп, қойып, шеше білетін белсенді оқушы тұлғасын қалыптастыру;
• Кез-келген нақты қызмет саласында өз ерекшелігі болатын кәсіби проблемалық ойлау жүйесін қалыптастыру және дамыту.

 

 

 

 

Проблемалық оқыту технологиясының

 мақсаттары

 

Оқу материалдарында баланы қызықтыратындай

 мәселе туғызу

 

Білімге қасиеттілігін қанағаттандыру мақсатында 

меңгеру

 

Оқудың бала өміріндегі еңбегімен байланыстылығы

 

Оқушының өз бетімен ізденуге үйрету олардың танымдық 

және

 шығармашылық икемділіктерін дамыту

 

Оқушының белсенділігін арттыру

 

 

 

 

Проблемалық жағдайды құрудың әдістемелік тәсілдері төмендегідей:

 

• Мұғалім оқушыларды қарама-қайшылық жағдайына әкеліп, одан шығудың жолдарын өздеріне қалдырады;
• Біркелкі сүраққа әртүрлі пікірлерді жинақтайды;
• Сыныпқа берілген жағдайды әртүрлі позициядан қарастыруды ұсынады;
• Нақты сұрақтар қояды;
• Проблемалық теориялық және практикалық міндеттерді анықтайды;
• Проблемалық міндеттерді қояды.

 

 

 

 

Проблемалық жағдайдың құрылуы және оның оқу проблемасына ауысуы, проблемалық міндеттердің құрастырылуы

 

• Проблемалық оқытудың бастапқы кезеңдері ғана, әрі қарай оқушылар оқытушының бағыттауымен келесі шығармашылықпен ойлау операцияларын шешуге тиіс;
• Проблеманы шешетіндей варианттарды ұсынып, болжамдарын айту;
• Болжамдары теориялы және тәжірибелік тұрғыдан тексеру;
• Қорытынды жасау;
• Шешілген проблеманың дұрысытығын тексеру.

 

 

 

 

 
Проблема қойып оқытудың нәтижелі болуының 4 негізгі шарты бар:

 

• Проблеманың мазмұнына қызығушылық тудыра алатындай жеткілікті мотивациямен қамтамасыз ету;
• Әрбір этапта туындап отыратын проблемалардың шама жетерліктей болуы (белгілі мен белгісіздің тепе-теңдік қарым-қатынасы);
• Шешілетін проблеманың оқушы үшін маңыздылығы;
• Педагогтың оқушымен диологының өзара түсіністік пен сыйластыққа құрылу.

 

 

 

 

Таңдау

арқылы

 

Ауызша

ақпарат

 

Физикалық

құбылысты

көрсету

арқылы

 

Мәтінді

ақпарат

 

Тапсырмалар

 

Шартты 

белгілер

 

Кесте

 

Сызба

 

Проблеманың

Берілу

формалары

 

 

 

 

 

 

Өз 

бетімен

 

Проблеманы 

шешу

 жолдары

 

Ұжыммен

 

Топпен

 

Оқытушы көмегі арқылы

 

 

 

 

Проблеманың пайда

 болуының шешілуіне

дейінгі кезең

 

Проблемалық ситуацияның 

пайда болуы

 

Болжамды дәлелдеу

 

Проблемалы сұрақты қою 

және оның қиыншылығының 

мәніне жету,түсіну

 

Проблема шешімінің 

дұрыстығын тексеру

 

Болжам арқылы шешу 

тәсілдерін табу

 

 

 

 

Проблемалық жағдайларға қойылатын негізгі талаптарға мыналар жатады:

 

• Ақпараттағы қайшылықтар немесе шындықты танудың дидактикалық және жағдайда емес қайшылықтар түрінде көрінуі;
• Студенттердің танымдық әрекетімен дербестікті дамытуға бағытталуы;
• Оқу ақпаратының сәйкестілігі;
• Проблеманың күрделі болуы;
• Жаңа жағдайда талдауда қайшылықтардың кездесуі.

 

 

 

 

Кезеңдері 

1.Сұрақ-жауап

2.Логикалық сұрақтар

3.Жұмбақтар

4.Актерлік шеберлік

 

 

 

 

Сұрақ-жауап

 

 

 

 

1. Проблемалық оқыту дегеніміз не?

 

 

 

 

Оқытудың әдіс-тәсілдерін қолдана отырып, білімді шығармашылық тұрғыдан меңгеруге негізделген дидактикалық жүйе.

 

 

 

 

2. Проблемалық оқытудың негізгі психологиялық және педагогикалық мақсаттары?

 

 

 

 

- Оқушылардың шығармашылық ойлау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;

• Оқушылардың белсенді ізденіс нәтижесінде игерген білімдері мен дағдалары дәстүрлі оқыту әдістеріне қарағанда есте тез және берік сақталады;
• Түрлі проблемаларды көріп, қойып, шеше білетін белсенді оқушы тұлғасын қалыптастыру;
• Кез-келген нақты қызмет саласында өз ерекшелігі болатын кәсіби проблемалық ойлау жүйесін қалыптастыру және дамыту.

 

 

 

 

3. Проблемалық оқыту технологиясының артықшылығы неде?

 

 

 

 

Бұл технологияның артықшылығына – оқушының шығармашылық іс-әрекеті негізінде білімді өз бетімен меңгеру мүмкіндіктері, соның нәтижесінде оқу еңбегіне деген жоғары қызығушылығының, жемісті ойлау қабілеттерінің дамуы жатады.

 

 

 

 

Проблеманың берілу формаларын ата?

 

 

 

 

• Сызба
• Кесте
• Шартты белгілер
• Тапсырмалар
• Мәтінді ақпарат
• Таңдау ақпарат

 

 

 

 

 

Логикалық сұрақтар

 

 

 

 

1. Қандай ыдыстан ештеңе жеуге болмайды?

 

 

 

 

Бос ыдыстан

 

 

 

 

2. Баста біреу,

    Карманда екеу,

    Барабанда үшеу.

Бұл не?

 

 

 

 

“А” әріпі

 

 

 

 

3. 3 тарктористің Арман деген інілері бар. Бірақ Арманның ағалары жоқ. Бұл қалай?

 

 

 

 

Өйткені үшеуі де әпкесі

 

 

 

 

4. Бір біріне қосқанда 20, 30, 40 шығатын санды табыңыз.

 

 

 

 

5, 15, 25

 

 

 

 

5. Бес адамға 5 алманы бір біреуден бөліп беру керек. Бірақ корзинада 1 алма қалуы керек. Алманы қалай үлестіреміз?

 

 

 

 

Бір адам алманы корзинамен бірге алады.

 

 

 

 

6. Бір адам күнде таңертеңгісін жұмыртқа жейді екен. Бірақ ол тауық асырамайды, тауықтың жұмыртқасын сатып алмайды, оны ешкімнен қарызға да алмайды, оған ешкім сыйлыққа да бермейді. Ешқашан ұрламаған. Сонда ол жұмыртқаны қайдан алады?

 

 

 

 

Ол тауықтың жұмыртқасын емес, басқа құстың жұмыртқасын пайдаланады.

 

 

 

 

Жұмбақтар

 

 

 

 

Керегенің басында кепкен бауыр,

Кесіп алса таусылмас неткен бауыр.

 

 

 

 

Ай 

 

 

 

 

Бір халық аспанда ұшқан, аяғы жоқ,

Ұстаған қолдарында таяғы жоқ.

Күніне талай жерге кетер кезіп,

Нәрсенің бұл секілді саяғы жоқ.

 

 

 

 

Бұлт 

 

 

 

 

Жер түбінен боз жорға ат келеді.

 

 

 

 

Боран 

 

 

 

 

Әне барды өзі, Көрінбейді ізі.

 

 

 

 

Жел 

 

 

 

 

Ерте тұрдым, Алып ұрдым.

 

 

 

 

Етік

 

 

 

 

Төрт қарны бар,

Бір аузы бар.

 

 

 

 

Үй 

 

 

 

 

Ұзыннан ұзақ, Көкке дұзақ.

 

 

 

 

Түтін 

 

 

 

 

Кірш-кірш етеді, Ішіне кіріп кетеді.

 

 

 

 

Ине 

 

 

 

 

Актерлік шеберлік