Қазақстанның саяси жүйесі
Реферат, 13 Марта 2012, автор: пользователь скрыл имя
Описание работы
Саяси тәртіп – мемлекетке билік жүргізудің арнайы тәсілдері. Негізінде ол екі түрге бөлінеді: демократиялық және демократиялық емес (антидемократиялық).
Демократиялық тәртіп – барлық халықтардың тендік пен бостандыққа негізделінген идеясында мемлекеттің басқару ісіне қатысуы, биліктің халықта болуы.
Работа содержит 1 файл
саяси режим.docx
— 20.23 Кб (Скачать)Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Халықаралық Қатынастар факультеті
СӨЖ
Тақырыбы:_____________________
Орындаған:____________________
Тексерген: ______________________________
Алматы
2012
Саяси тәртіптерге салыстырмалы талдау жасау
Саяси тәртіп – мемлекетке билік жүргізудің арнайы тәсілдері. Негізінде ол екі түрге бөлінеді: демократиялық және демократиялық емес (антидемократиялық).
Демократиялық тәртіп – барлық халықтардың тендік пен бостандыққа негізделінген идеясында мемлекеттің басқару ісіне қатысуы, биліктің халықта болуы.
Демократиялық емес тәртіп – халықтың билік жүргізу ісінен алшақтатылуы. Оның негізгі 2 түрі бар: тоталитарлық және авторитарлық.
Саяси тәртіптер әр-түрлі критерийлер арқылы ажыратылады:
|
Критерийлер |
Саяси тәртіп (режим) түрлері | ||
|
Демократиялық (др.-греч. δημοκρατία — «халық билігі», δῆμος — «халық» және κράτος — «билік») |
Антидемократиялық | ||
Тоталитарлық (от лат. totalitas — бүтіндік, тұтастық) |
Авторитарлық (гр. 'autoritas' - билік, ықпал ету) | ||
Құқықтық жүйе |
Демократиялық заңдардың дамыған жүйесі |
Заң жүйесі аздап жетілдірілген |
Заң жүйесі барынша қысқартылған |
Мемлекет басшысының өкілдігі |
Заңмен қатаң шектелген |
Іс жүзінде шектелмеген |
Шын мәнісінде шектелмеген |
Биліктің өкілді органдары |
Көптеген өкілеттікке ие |
«Қуыршақ» үкімет |
Жоқ немемсе «Қуыршақ» түрінде |
Өкімет билігінің бөлінуі |
Тәжірибе жүзінде іске асады |
Формальды түрде мойындалады |
Жоққа шығарылады; қабыл алынбайды |
Жергілікті билік органдарының өкілдігі |
Максималды |
Формальды түрде кең көлемді |
Минималды |
Партиялары |
Көппартиялылық |
Бір ғана саяси партия (бұқаралық, жалпы) |
Билік етуші партия мемлекеттендірілген |
Идеологиялары |
Саяси плюрализм |
Ресми идеология тек қана біреу |
Бір ғана партияның үстемдігі |
Құқық пен бостандық |
Заңмен тыйым салынбағанның барлығы рұқсат етілген |
Бұйрық берілген іс-әрекет рұқсат етілген |
Саясатқа қатымты еместің барлығына рұқсат етілген |
Жазалаушы органдар |
Заңмен қатаң регламеттелген |
Бұқаралық саяси репрессиялар өткізіп отырады |
Құпия саяси тыңшылық іске асырылады |
Оппозициясы |
Заңды (легальды) түрде жұмыс атқарады |
Мойындалмайды |
Тыйым салынған |
Билікті жүзеге асырудың түрі |
Билік халықтан шыққан және заңды жолмен сайланған қалаулылар арқылы іске асады |
Жалпыға бірдей, шексіз бақылау, жәбір, зорлық-зомбылық |
Биліктің бақылауында болмайтын қоғамдық өмірдің пайда болуы |
Халықтың билікке деген көзқарасы мен олардың өзара қарым-қатынасы |
Халық билікті қолдайды |
Бұқаралық сана-сезімнің биліктік оймен бірігіп кетуі |
Халықтың биліктен қол үзуі немесе айырылуы |
Саяси мінез-құлықтың идеалы: - биліктің - жеке адамның (индивидтің) |
-Заңды орындау, мойынсұну; -Заңды орындау, мойынсұну. |
-Барлығын билеп-төстеушілік; құдіреттілік -Құлшыныс; ынта |
-Біліктілік, құзыреттілік; -Кәсіпқорлық, бойсұнушылық, құқықсыздық |
Саяси тәртіптің түрлері |
демократия;
|
|
|
Саяси тәртіптің типологиясы
Б.Курашвили типологиясы (тираниядан анархияға дейін) бойынша:
- Тирандық;
- Қатаң-авторитарлы;
- Авторитарлы-демократиялық;
- Демократиялық-авторитарлы;
- Кең жайылған демократиялық;
- Анархо-демократиялық.
Голосов-Блондель типологиясы бойынша:
- Дәстүрлі (жабық, монолитті элитамен);
- Сайысқа түсетін олигархия (ашық);
- Авторитарлы-бюрократиялық (жабық, дифференциялған элитамен);
- Эголитарлы-авторитарлы (жабық, монолитті элитамен);
- Авторитарлы-инэгалитарлы (жабық, дифференциялған элитамен);
- Либералды демократия (ашық).
Пайдаланылған әдебиеттер мен сілтемелер:
- http://kulturoznanie.ru/
politology/tag/politicheskij- rezhim/ - http://kulturoznanie.ru/
politology/tipologiya- politicheskix-rezhimov- tablica/ - http://ru.wikipedia.org/wiki/П
олитический_режим - Теориялық саясаттану. Оқулық. — Алматы: Издательский центр ОФППИ «Интерлигал», 2005.
- Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар
- Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007
- Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы
- Политическая наука: словарь-справочник/ Авт. и сост. И. И. Санжаревский
- Теория политики: Учебное пособие. / Авт-сост. Н. А. Баранов, Г. А. Пикалов.