Сақтандырудың дамуы - ел экономикасының дамуына оң әсерін тигізеді.

Сақтандырудың пайда болуының объективті себебі, адамзаттың табиғатты бұзушы, болжанбаған күштеріне тәуелділігі болып табылады.

         Сақтандырудың шығындарының орнын  толықтырудың негізгі көзі сақтанушының  жарнасынан құралатын сақтандыру  қоры болып табылады. Сақтандыру  операциялары сақтандыру келісімдері арқылы іске асады.

          Қазақстан Республикасында сақтандыру  ісі 90-шы жылдан бастап дами  бастады. Оның негізгі мәселелеріне  нәтижелі заңдық негіздің болмауы,  мемлекет тарапынан салықтық  қысымның болуы, коммерциялық құрылымдар тарапынан мүдденің болмауы, халықтың сақтандыру ісіне сенбеуі, бұл салада білікті мамандардың және де тәжірибенің болмауы т.б. жатады.

        Қазақстан Республикасында сақтандыру  қызметі тек 1994-жылдан бастап  дами түсті деуге болады. Сол  уақытта сақтандыру ұйымдарында негізінен ең аз шамада күш-жігер мен шығын жұмсай отырып, клиенттер тарту мүмкіндігі болатын міндетті сақтандыру түрлерімен шектелген. Отандық сақтандыру ұйымдарының ірі шығынның орнын жабу жөніндегі қаржылық мүмкіндіктері де қанағаттанусыз, бұл ұйымдар капиталын арттыру мен оларды ірілендіру туралы мәселені шешуді талап етеді.

       Қазіргі кезде міндетті сақтандыруға  автокөлік иелерінің азаматтық  құқықтық жауапкершілігіне сақтандыру  және жүргізушінің жолаушылар  алдындағы жауапкершілігіне сақтандыру кіреді. Бұл сақтандыру қызметтері әлемдік тәжірибеде өз даму шегіне жетті. Бірақ, мұнай-газ, ауыл шаруашылығы сақтандырушылары міндетті сақтандыруға жатпай отыр. Шынына келгенде біздің елде ауыл шаруашылығы сақтандыруы мүлдем дамымаған.

    Сақтандыру ісін жүзеге асыратын  компанияларға мемлекеттік қолдау  көрсетіп, сақтандыру қызметі нарығының  монополиялануына жол бермеу  керек, өйткені бәсекелестік қана  сақтандыру нарығының жетілуіне  өз ықпалын тигізеді.  
 
 
 
 
 
 
 

     Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Жалпы және Ерекше бөлімдері). /Алматы: ЮРИСТ, 2002.-309бет.
2. Қазақстан Республикасының «Сақтандыру қызметі туралы» заңы /Заң газеті 10 қаңтар 2001жыл.2-4бет.
3. Қазақстан Республикасының сақтандыруды дамытудың 2000-2004 ж. Арналған мемлекеттік бағдарламасы. /Егемен Қазақстан 5 желтоқсан 2000ж 4бет
4. Басаков М.И. Страховое дело в вопросах и ответах. Учебное пособие. Ростов-на-дону «Феникс».1999г-576с.
5. Сманов Б. «Сақтандыру- экономикалық маңызы және қазақстанда қалыптасып даму кезеңдері» Алматы 2000 ж.
6. Жуйриков К. К. «Қайта сақтандыру» Алматы 2000 ж.
7. Жуйриков К. К. «Қазақстандағы сақтандыру күрделі мәселелер мен дамудың болашағы» Алматы 1994 ж.
8. Жуйриков К. Страхование: теория, практика, зарубежный опыт. Учебник. /Алматы:2000г-384с.
9. Жуйриков К. Страхавой рынок Казахстана: современное состояние и проблемы его развитие. /Банки Казахстана №4 2001г. 22-28с.
10. Шахов В.В. Страхование: Учебник для ВУЗов.-М.:Страховой полис. ЮНИТИ,1997г-311с.